Blog Archives

Μετάφραση: εργαλείο διαπολιτισμικής επικοινωνίας

Η αλήθεια είναι πως δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε άρθρα σχετικά με τη μετάφραση σε περιοδικά όπως το αμερικανικό Foreign Policy. “A New Great Wall” είναι ο τίτλος του εν λόγω κειμένου της Edith Grossman, της διακεκριμένης Αμερικανίδας μεταφράστριας σημαντικών λογοτεχνικών έργων από τη Λατινική Αμερική. Παραπέμποντας, με τον τίτλο της, στο Σινικό Τείχος που οικοδομήθηκε για να προστατευθεί η Κίνα από τις επιδρομές των εχθρικών φυλών, η αρθρογράφος αναλύει και σχολιάζει τη σπουδαιότητα της κρίσης που περνά η μετάφραση στον αγγλόφωνο χώρο. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η Grossman διατυπώνει την άποψη ότι «είναι ακατανόητη η αντίσταση των σημαντικότερων εκδοτικών οίκων σε κάθε είδους μετάφραση», με αποτέλεσμα στη Βρετανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες το ποσοστό των μεταφρασμένων βιβλίων ετησίως να ανέρχεται μόλις στο 2-3%! Δεν είναι εύκολο, επισημαίνει, να βρεθεί η αιτία για την τόσο χαμηλή μεταφραστική παραγωγή: οφείλεται στο περιορισμένο αναγνωστικό κοινό που ενδιαφέρεται για τις μεταφράσεις ή μήπως είναι περιορισμένοι οι αναγνώστες επειδή οι εκδοτικοί οίκοι των αγγλόφωνων χωρών τούς προσφέρουν τόσο λίγες επιλογές; Στη συνέχεια παραθέτει μια εξαιρετικά σαφή και στιβαρή επιχειρηματολογία που καταδεικνύει πόσο επικίνδυνες μπορεί να είναι οι συνέπειες αυτής της πρακτικής του απομονωτισμού. Αξίζει να διαβάσετε το πλήρες άρθρο στον ιστότοπο του περιοδικού.

Μετά από αυτό, πώς μπορούμε να μη νιώθουμε περήφανοι που μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα παρουσιάζει αυτή την εικόνα;

ΠΟΣΟΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΩΝ ΤΙΤΛΩΝ

  • 2006 > 43,6%
  • 2007 > 40,9%
  • 2008 > 43,1%

Τα ποσοστά των μεταφρασμένων βιβλίων (βάσει της σχετικής έρευνας του ΕΚΕΒΙ) αντιστοιχούν στο σύνολο της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής και στην πράξη σημαίνουν ότι από τα 3.211 μεταφρασμένα βιβλία του 2003 έχουμε ανεβεί στις 4.205 βιβλία του 2008. Πλέον, σχεδόν 1 στα 2 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας είναι μεταφρασμένο κι αυτό δείχνει αφενός ότι ως λαός είμαστε ανοιχτοί στις γλώσσες και τις κουλτούρες άλλων λαών και αφετέρου ότι η μετάφραση είναι ένα πολύτιμο εργαλείο διαπολιτισμικής επικοινωνίας, που γκρεμίζει αόρατα τείχη.

Advertisements
%d bloggers like this: