Blog Archives

BabelNet: Ρίξτε δίχτυ στην παγκόσμια ορολογία!

Όσο ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο τεχνικός, τόσο αυξάνονται οι καθημερινές ανάγκες όλων μας για δόκιμη και ακριβή ορολογία. Στην ήδη πλούσια ορολογική εργαλειοθήκη μας μπορούμε πλέον να προσθέσουμε και το BabelNet, ένα εργαλείο που συνδυάζει ένα πολύγλωσσο εγκυκλοπαιδικό λεξικό κι ένα σημασιολογικό πλέγμα ορολογικών και εννοιολογικών συσχετισμών. Με πιο απλά λόγια, το BabelNet περιέχει περίπου 15 εκατομμύρια σημασιολογικά λήμματα (οι δημιουργοί του τα ονομάζουν Babel synsets) και κάθε λήμμα αντιπροσωπεύει μια σημασία και περιλαμβάνει τις μεταφράσεις και όλα τα συνώνυμα που αντιστοιχούν σε αυτήν τη σημασία σε πάνω από 280 γλώσσες.

Η διαδικτυακή εκδοχή του ονομάζεται BabelNet Live και εμπλουτίζεται καθημερινά από ένα εντυπωσιακό σύνολο ορολογικών πηγών, όπως π.χ. την Wikipedia, το λεξικό WordNet, το πολύγλωσσο λεξικό OmegaWiki, το συνεργατικό ορολογικό λεξικό Wiktionary, την ορολογική βάση της Microsoft, τη γνωσιακή βάση Wikidata κ.ά., ενώ αυτή την περίοδο γίνονται συζητήσεις για την ενσωμάτωση και της ΙΑΤΕ.

Δοκιμάσαμε το BabelNet Live εκτελώντας ορισμένες ορολογικές αναζητήσεις. Ομολογουμένως, δεν βρήκαμε όλους τους όρους που αναζητήσαμε. Αλλά όταν το BabelNet μας επέστρεφε αποτελέσματα, αυτά ήταν εντυπωσιακά! Λόγου χάριν, όταν αναζητήσαμε τον όρο Polyacrylamide gel electrophoresis, πήραμε ορισμούς από 3 πηγές, εικόνες που σχετίζονται με τον όρο μας, μεταφράσεις σε 12 γλώσσες (μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά, με τον όρο «ηλεκτροφόρηση πηκτής πολυακρυλαμιδίου») καθώς και μια λίστα με παράλληλους ή συναφείς όρους!

Αν, λοιπόν, μεταφράζετε εξειδικευμένα τεχνικά κείμενα, σας συμβουλεύουμε να προσθέσετε το BabelNet στα εργαλεία που χρησιμοποιείτε καθημερινά. Θα μας θυμηθείτε!

SDL AppStore – Τα καλύτερα apps για να απογειώσετε το SDL Trados Studio!

sdlappstoreΑνανεωμένο και με νέο όνομα (δεν ονομάζεται πλέον SDL Open Exchange), το app store της SDL φιλοξενεί μια πλούσια συλλογή από 200 και πλέον χρήσιμες εφαρμογές και πολύτιμους γλωσσικούς πόρους για διάφορες εκδόσεις του SDL Trados Studio αλλά και για άλλα μεταφραστικά εργαλεία της SDL. Το SDL Appstore είναι χωρισμένο σε 6 ενότητες:    Αυτόματη μετάφραση, Φίλτρα για ιδιαίτερους τύπους αρχείων, Αυτοματοποίηση διαδικασιών, Υλικό αναφοράς, Ορολογία και Μεταφραστικές μνήμες. Αφού ανοίξετε λογαριασμό χρήστη, θα μπορείτε να κατεβάσετε όποια εφαρμογή σας ενδιαφέρει και να την εγκαταστήσετε ή συνδέσετε με το Trados, το MultiTerm ή το Passolo, ώστε να επαυξήσετε τη λειτουργικότητά τους!
Πρόσφατα, στο
ιστολόγιο της SDL δημοσιεύτηκε μια λίστα με τα 10 πιο δημοφιλή apps για το 2016. Από τη λίστα αυτή, αλλά και από ανάλογες λίστες με προσωπικές επιλογές συναδέλφων, σας παρουσιάζουμε το top-3 του SDL AppStore:

1. Glossary Converter
Έχετε ένα γλωσσάρι σε μορφή Excel; Με ένα απλό drag-n-drop, το Glossary Converter θα το μετατρέψει σε ορολογική μνήμη .sdltb – και μάλιστα, θα σας δώσει και την ευκαιρία να τοποθετήσετε τυχόν περιγραφικά πεδία με μεταδεδομένα για τους όρους σας σε οποιοδήποτε επίπεδο του λήμματος! Με τον ίδιο απλό τρόπο, το Glossary Converter μετατρέπει σε δευτερόλεπτα μια ορολογική μνήμη .sdltb σε αρχείο .xlsx!

2. Web Lookup!
Αφού εγκαταστήσετε το Web Lookup! θα μπορείτε με ένα δεξί κλικ ή με μια απλή συντόμευση πληκτρολογίου να ψάχνετε σε περίπου 40 ιστότοπους αναφοράς (Wikipedia, online λεξικά κ.ά.) οποιαδήποτε λέξη ή φράση έχετε επιλέξει μέσα στον Editor. Το Web Lookup! θα ανοίξει ένα παράθυρο browser μέσα στον Editor, στο οποίο θα σας δείξει τα αποτελέσματα της αναζήτησής σας. Μεγάλη ευκολία, τεράστια εξοικονόμηση χρόνου!

3. Integrated Segment Actions
Πραγματικό πολυεργαλείο, αυτή η εφαρμογή! Μετά την εγκατάστασή της, θα αποκτήσετε πρόσβαση σε ένα μενού μέσω του οποίου θα μπορείτε να εκτελέσετε μια σειρά από πολύ χρήσιμες εντολές διαχείρισης όλων των αρχείων ενός πρότζεκτ (ή μερικών εξ αυτών). Ενδεικτικά αναφέρουμε εντολές όπως Change status to draft/approved/not translated, Lock/Unlock 100% matches, Lock and mark repetitions as rejected in order to deal with them later, Revert poor machine translations to source, Revert fuzzy matches to source κ.ά. Η εφαρμογή σώζει αντίγραφα ασφαλείας των αρχείων που θα τροποποιήσει και μπορεί να ρυθμιστεί ώστε να αναγνωρίζει ατελείς ομοιότητες (fuzzy matches) σε ένα συγκεκριμένο εύρος ποσοστών ομοιότητας (π.χ. από 85% έως 99%).

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες εφαρμογές που ξεχώρισε η SDL ως τις καλύτερες της χρονιάς που μας πέρασε σε ένα πολύ αναλυτικό βίντεο. Αλλά η συμβουλή μας είναι να εξερευνήσετε μόνοι σας το SDL AppStore. Αν χρησιμοποιείτε το SDL Trados Studio, θα βρείτε εξαιρετικές εφαρμογές και πολλές λύσεις σε συχνά προβλήματα!

Χριστουγεννιάτικα δώρα!

xmasgiftΓιορτές χωρίς δώρα δεν γίνονται, αγαπητοί αναγνώστες, κι έτσι στο τελευταίο τεύχος μας για το 2016 συγκεντρώσαμε μερικούς από τους πιο χρήσιμους γλωσσικούς πόρους που διατέθηκαν προσφάτως στο κοινό, αλλά και μερικούς παλαιότερους αλλά εξαιρετικά πολύτιμους.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ
Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DGT) – Μνήμη του 2015 (από την ίδια σελίδα μπορείτε να κατεβάσετε και τις μνήμες των ετών 2011-2014).

Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ECDC)

Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EAC)

Ψηφιακό σώμα κειμένων του Ευρωκοινοβουλίου (DCEP)

ΛΕΞΙΚΑ AUTOSUGGEST (για χρήση με το SDL Trados Studio 2009-2015)
Λεξικά Autosuggest από την SDL, σε πολλούς γλωσσικούς συνδυασμούς (δωρεάν). Για να τα κατεβάσετε απαιτείται να ανοίξετε λογαριασμό στην SDL.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΑ
TermCoord glossary links
223 γλωσσάρια από ποικίλους φορείς της ΕΕ. Αν κάνετε αναζήτηση για “el” θα δείτε τα 68  γλωσσάρια που καλύπτουν την ελληνική γλώσσα.

Κατεβάστε την ΙΑΤΕ!

IATEΕίμαστε σίγουροι ότι γνωρίζετε την ΙΑΤΕ, την πολύγλωσση ορολογική βάση που προέκυψε από τη συναίρεση πολλών ορολογικών πόρων που διατηρούσαν διάφορες υπηρεσίες της ΕΕ. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια η ΙΑΤΕ έχει εξελιχθεί σε ορολογικό εργαλείο πρώτης προτεραιότητας για τους μεταφραστές, τους διερμηνείς και άλλους επαγγελματίες.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε, όμως, είναι ότι από τα τέλη του περασμένου Ιουλίου μπορείτε να κατεβάσετε στον υπολογιστή σας ένα μεγάλο μέρος της βάσης, περίπου 1,3 εκατομμύρια λήμματα! Τα λήμματα είναι ως επί το πλείστον ατελή, δηλαδή δεν έχουν πάντοτε μεταφράσεις και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Ειδικά για τα ελληνικά, θα βρείτε μεταφράσεις περίπου 500.000 όρων, ενώ για τα αγγλικά και τα γαλλικά οι μεταφράσεις ξεπερνούν τα 1,2 εκατομμύρια.

Το συμπιεσμένο αρχείο της ΙΑΤΕ έχει μέγεθος 113ΜΒ, ενώ όταν αποσυμπιεστεί καταλαμβάνει χώρο 2,2GB. Τα δεδομένα διατίθενται σε φορμά .ΤΒΧ, κάτι που σημαίνει ότι με λίγο κόπο μπορείτε να μετατρέψετε το αρχείο σε ορολογική μνήμη, ώστε να παίρνετε αυτόματα μεταφράσεις όρων ενώ μεταφράζετε με το SDL Trados Studio, το Wordfast και άλλα προγράμματα μεταφραστικού περιβάλλοντος! Για τη μετατροπή, θα χρειαστεί να διαβάσετε την καταγραφή όλων των περιγραφικών πεδίων της δομής του αρχείου .TBX.

Kαι κάπου εδώ είμαστε σίγουροι ότι σταματήσατε να διαβάζετε το δελτίο μας και πήγατε να κατεβάσετε το αρχείο της ΙΑΤΕ, γιατί όπως και να το κάνουμε ένα δωρεάν λεξικό με μισό εκατομμύριο τεχνικούς όρους στα ελληνικά είναι μεγάλο δώρο!

Επιτομές Ορογράμματος της ΕΛΕΤΟ

ΕΛΕΤΟΗ Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας κάθε άλλο παρά συστάσεις χρειάζεται για τους παροικούντες τη χώρα της ορολογίας. Για όσους δεν την γνωρίζουν, να πούμε ότι πρόκειται για ένα φορέα με συστηματική επιστημονική δράση, ο οποίος διοργανώνει σεμινάρια και συνέδρια και διαθέτει διαρκώς εμπλουτιζόμενο ιστότοπο, στον οποίο θα βρείτε πολύ χρήσιμα ορολογικά νέα καθώς επίσης λεξικά και γλωσσάρια.  Κι όλα αυτά με την καθοδήγηση του ακάματου προέδρου της, κ. Κώστα Βαλεοντή.

Το  Ορόγραμμα είναι το ηλεκτρονικό πλέον, διμηνιαίο έντυπο της ΕΛΕΤΟ που εκδίδεται από το 1993 και ενημερώνει τους περισσότερους από 2.000 αποδέκτες του για τη δραστηριότητά της, τα ορολογικά νέα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,  ενώ ένα μέρος του παρουσιάζει τις μεταφραστικές προτάσεις της Εταιρείας για μια σειρά επιστημονικών όρων.  Πλέον το Ορόγραμμα θα γίνει πιο χρηστικό εφόσον στο τέλος κάθε χρονιάς θα αναρτάται στον ιστότοπο της ΕΛΕΤΟ η επιτομή των φύλλων του από την αρχή της έκδοσής του έως το τέλος της συγκεκριμένης χρονιάς.  Είναι ένα μεγάλο αρχείο .pdf, στο οποίο μπορείτε να κάνετε τις αναζητήσεις σας με το γνωστό Ctrl + F. Μπορείτε, για παράδειγμα, να δείτε πώς προτείνει η Εταιρεία τη μετάφραση όρων που σας απασχολούν ή να πηγαίνετε απευθείας στο κομμάτι του «Ο» με τίτλο «Στη γωνιά του ΓΕΣΥ έλα κι εσύ», όπου βρίσκονται συγκεντρωμένες οι ορολογικές προτάσεις του Γενικού Επιστημονικού Συμβουλίου της Εταιρείας.

Τις καλύτερες ευχές μας στην ΕΛΕΤΟ για να συνεχίσει με το ίδιο μεράκι το έργο της!

Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική γλώσσα και μετάφραση

European CommissionΟλοκληρώθηκε με επιτυχία την Παρασκευή 11 Απριλίου η Ημερίδα Εργασίας που οργάνωσε το Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην ημερίδα συμμετείχαν 50 μεταφραστές από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από ελληνικά υπουργεία και υπηρεσίες, από ελληνικές και κυπριακές επαγγελματικές ενώσεις μεταφραστών αλλά και εκπρόσωποι από ελληνικούς και κυπριακούς φορείς τυποποίησης και ορολογίας, καθώς και από την πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα. Τη σχολή μας εκπροσώπησε ο Διευθυντής Σπουδών Βασίλης Μπαμπούρης.

Σε σχετική ανακοίνωση της ΓΔΜ αναφέρεται ότι «κατά τη διάρκεια της Ημερίδας Εργασίας ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα από την ανάλυση των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο για τη χρήση των εργαλείων ορολογίας και τις ανάγκες των μεταφραστών σε ορολογία, το οποίο είχαν κληθεί να συμπληρώσουν μεταφραστές ελληνικής γλώσσας από 25 Φεβρουαρίου έως 31 Μαρτίου 2014.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της Ημερίδας Εργασίας περιλαμβάνουν την ανάγκη βελτίωσης αλλά και ενοποιημένης διερεύνησης των υφιστάμενων εργαλείων (βάση ορολογίας ΙΑΤΕ, βάση νομικών δεδομένων Eur-Lex, μεταφραστικές μνήμες κ.λπ.), την ανάγκη δημιουργίας ενός δικτύου άμεσης απάντησης σε ερωτήματα ορολογίας στο οποίο να συμμετέχουν και εμπειρογνώμονες από διάφορους τομείς και, τέλος, την ανάγκη θεσμικής επικύρωσης και εναρμόνισης της υφιστάμενης ορολογίας. Ένα τέτοιο δίκτυο θα επιδιώξει την βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης σε θεσμικά αλλά όχι γραφειοκρατικά πλαίσια».

Η ιδέα είναι μεν εξαιρετικά φιλόδοξη, αλλά ο στόχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός και η υλοποίησή του θα έχει μεγάλα οφέλη για τους μεταφραστές, τους διερμηνείς, τους επιμελητές, τους τεχνικούς κειμενογράφους και όσους έρχονται σε επαφή με την ορολογία στον εργασιακό χώρο τους. Επιπροσθέτως, η ημερίδα έδωσε τη δυνατότητα σε εκπροσώπους πολλών φορέων να καταθέσουν τις ιδέες τους για μια σειρά από σχετικά θέματα και έθεσε τις βάσεις για τακτικό διάλογο σε θέματα μετάφρασης και ορολογίας.

ΥΓ: Τα αναλυτικά πρακτικά της Ημερίδας Εργασίας θα δημοσιευθούν προσεχώς στις ιστοσελίδες της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.

ΥΓ2: Σας υπενθυμίζουμε ότι στις ιστοσελίδες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Επιλογής Προσωπικού (EPSO) ανακοινώθηκε ο επερχόμενος διαγωνισμός για την πρόσληψη μεταφραστών ελληνικής γλώσσας στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η υποβολή υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσει ηλεκτρονικά στις 3 Ιουλίου 2014. Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων λήγει στις 5 Αυγούστου 2014, ώρα 12.00 (ώρα Βρυξελλών).

TermCoord: το όργανο συντονισμού της ορολογίας στο Ευρωκοινοβούλιο

Ή για συντομία, TermCoord. Το τμήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που από το 2008 συνδράμει τους μεταφραστές στα όργανα της ΕΕ σε θέματα έρευνας και διαχείρισης ορολογίας και διασφαλίζει την ενημέρωση της ορολογικής βάσης ΙΑΤΕ. Ελάτε να δούμε μαζί το έργο που προσφέρει, όπως μπορούμε να το γνωρίσουμε μέσα από τον ιστότοπό του, τον οποίο ενημερώνει καθημερινά πενταμελής ομάδα, με επικεφαλής τον δραστήριο Ροδόλφο Μασλία:

  • Φροντίζει για τον εμπλουτισμό της ΙΑΤΕ –όπου υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση για όλους!– με τους όρους που προκύπτουν καθημερινά από τους 5000 μεταφραστές που εργάζονται στα ευρωπαϊκά όργανα.
  • Φιλοξενεί στον ιστότοπό του χρήσιμα εργαλεία όπως το Doc Hound & το GlossaryLinks, τα οποία είναι ανοιχτά στο κοινό.
  • Συντονίζει έργα χειρισμού της ορολογίας και ενημερώνει τους μεταφραστές για εργαλεία και πόρους σχετικά με την ορολογία και την τεκμηρίωση.
  • Διοργανώνει εκπαιδευτικές συναντήσεις και σεμινάρια.
    Συνεργάζεται με πανεπιστήμια και φορείς διαχείρισης ορολογίας με σκοπό την ανταλλαγή και τη διάδοση της γνώσης.
  • Προσφέρει τη δυνατότητα πρακτικής άσκησης καθώς και υποτροφίες.
  • Διαθέτει στο κοινό μια σειρά από ηλεκτρονικά βιβλία σχετικά με την ορολογία, τη μετάφραση και τη γλωσσολογία.
  • Μέσα από το ιστολόγιό του ενημερώνει όχι μόνο για θέματα ορολογίας αλλά και μετάφρασης, εργαλείων κ.λπ.

Επισκεφτείτε τον ιστότοπο του TermCoord – θα βρείτε πολλά και χρήσιμα και, κυρίως, ένα μέσο συστηματικής ενημέρωσης! Μπορείτε επίσης να κατεβάσετε ένα e-book που περιγράφει αναλυτικά όλη τη δραστηριότητα του φορέα αυτού.

GlossPost: 7.342 σύνδεσμοι για γλωσσάρια!

GlossPostΝαι, ναι, καλά διαβάσατε! Υπάρχει μια σελίδα στο Διαδίκτυο μέσω της οποίας μπορείτε να έχετε πρόσβαση σε 7.342 γλωσσάρια. Κι αυτή η σελίδα δεν είναι άλλη από το GlossPost της διαδικτυακής κοινότητας μεταφραστών ProZ.com.

Ας δούμε περί τίνος πρόκειται: το τμήμα “Member activities” του ProZ.com φιλοξενεί το GlossPost, μια βάση δεδομένων με συνδέσμους για γλωσσάρια που εμπλουτίζεται διαρκώς από τα μέλη της κοινότητας. Εντυπωσιακός δεν είναι μόνο ο αριθμός των συνδέσμων αλλά επίσης οι διαθέσιμες γλώσσες καθώς και τα γνωστικά πεδία στα οποία ανήκουν τα γλωσσάρια αυτά. Για να κάνετε την αναζήτησή σας δε χρειάζεται να είστε μέλη του ProZ.com. Tα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε είναι απλά:

1. Πηγαίνετε στο GlossPost και από τη σελίδα του μενού στα αριστερά επιλέξτε “Search glossaries”.

2. Επιλέξτε το ζεύγος των γλωσσών που σας ενδιαφέρουν. Εάν βάλετε þ στο πεδίο “Strict” δεν θα συμπεριληφθούν στα αποτελέσματα της έρευνάς σας τα γλωσσάρια που έχουν καταχωριστεί με την ένδειξη ότι περιλαμβάνουν όλες τις γλώσσες.

3. Στη συνέχεια επιλέξτε το πεδίο που σας ενδιαφέρει. Έχετε τη δυνατότητα να διαλέξετε μεταξύ γενικών πεδίων (π.χ. Νομική) ή εξειδικευμένων (π.χ. συμβόλαια, πατέντες, πνευματικά δικαιώματα κ.λπ.). Η επιλογή “Strict” υπάρχει κι εδώ, για  πιο στοχευμένες αναζητήσεις.

4. Πατήστε “Search” και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα θα έχετε μπροστά σας τα αποτελέσματα: μια λίστα με συνδέσμους. Σε κάθε αποτέλεσμα υπάρχει ο τίτλος που έχει το γλωσσάρι και μια σύντομη περιγραφή του. Για να δείτε το ίδιο το γλωσσάρι, κάντε κλικ στο “Go to site”.

Το GlossPost θα σας οδηγήσει σε μικρούς και μεγάλους θησαυρούς. Όμως για να το εξερευνήσετε σωστά, καλό είναι να έχετε αρκετό χρόνο στη διάθεσή σας.

Bασικό λεξικό λογοτεχνικών και φιλολογικών ορών

του Γεράσιμου Μαρκαντωνάτου (Γ’ έκδ., εκδ. Gutenberg, 2008)

BΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Ο κλασικός φιλόλογος Γεράσιμος Μαρκαντωνάτος με τη μακρόχρονη θητεία στην Εκπαίδευση και τη σημαντική συγγραφική παρουσία αποτελεί εγγύηση για την έκδοση ενός εξειδικευμένου λεξικού όπως αυτό. Πολύ περισσότερο όταν το έργο, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1984, βρίσκεται στην τρίτη, αναθεωρημένη έκδοσή του, ενώ έχουν μεσολαβήσει αρκετές ανατυπώσεις. Στον Πρόλογο της πρώτης έκδοσης διαβάζουμε ότι «φιλοδοξία του λεξικού αυτού είναι να βοηθήσει όσο είναι δυνατόν τους μαθητές της μέσης παιδείας, τους φοιτητές της φιλολογίας καθώς και όλους εκείνους που διδάσκουν λογοτεχνία ή ασχολούνται με τη μελέτη λογοτεχνικών και φιλολογικών θεμάτων, για να κατανοήσουν πληρέστερα τους ευχρηστότερους όρους της λογοτεχνικής κριτικής και της φιλολογίας». Αποτέλεσμα αυτής της φιλοδοξίας είναι ένα μονόγλωσσο λεξικό με αναλυτικότατα λήμματα, σε αλφαβητική σειρά, που εντάσσονται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες: λογοτεχνικά γένη και είδη, λογοτεχνικά κινήματα και ρεύματα, θέματα τεχνικής της λογοτεχνίας, φιλολογικοί όροι (κυρίως προερχόμενοι από την Ποιητική του Αριστοτέλη). Κάθε λήμμα περιλαμβάνει ιστορική αναδρομή του όρου, εξήγηση με παραδείγματα καθώς και βιβλιογραφικές πληροφορίες. Η τρίτη έκδοση δεν έχει μόνο διορθώσεις και βελτιώσεις αλλά και προσθήκες όρων που προέρχονται κυρίως από τις σύγχρονες λογοτεχνικές θεωρίες. Γι’ αυτή τη σημαντική έκδοση συγχαρητήρια αξίζουν και στις εκδόσεις Gutenberg, οι οποίες μάλιστα τιμήθηκαν με το Ειδικό Βραβείο Ποιότητας 2008 από το ελληνικό παράρτημα της Euroscience.

meta|φραση

Βάση ορολογικών όρων της ΕΛΕΤΟ

ΕΛΕΤΟΗ συνεισφορά της επιστημονικής ένωσης ΕΛΕΤΟ στη μελέτη και την ανάπτυξη της ορολογίας από την ίδρυσή της, το 1992, μέχρι σήμερα είναι σημαντική και γνωστή. Η ΕΛΕΤΟ διοργανώνει διαλέξεις, ημερίδες και συνέδρια σχετικά με την ελληνική γλώσσα και την ορολογία, είναι μέλος διεθνών φορέων και συμμετέχει στις εργασίες τους (Διεθνές Κέντρο Πληροφοριών Ορολογίας, Ευρωπαϊκή Ένωση Ορολογίας κ.ά.) και μεριμνά για την παραγωγή έργων ορολογίας (δίγλωσσα ή πολύγλωσσα γλωσσάρια ή ελληνικά πρότυπα). Και το σημαντικό είναι ότι μεγάλο μέρος του έργου της ΕΛΕΤΟ δε μένει σε κλειστό επιστημονικό κύκλο αλλά προσφέρεται δωρεάν σε κάθε ενδιαφερόμενο μέσω του ιστότοπου της ένωσης. Έτσι, ανάμεσα στις βάσεις των ορολογικών δεδομένων της βρίσκουμε τη Βάση Όρων της Ορολογίας, η οποία δημιουργήθηκε και ενημερώνεται από τον Κώστα Βαλεοντή, σημερινό Πρόεδρο της ένωσης. Η βάση TERMTERM είναι τρίγλωσση (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά). Μπορείτε να την κατεβάσετε, να την αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας και να την ανοίξετε μέσα από την Microsoft Office Access ή με κάποιο πρόγραμμα .mdb Viewer που θα βρείτε δωρεάν στο Διαδίκτυο. Εάν είστε ορολόγοι ή ερευνητές σίγουρα θα αποκτήσετε ένα πολύτιμο εργαλείο. Κι εμείς θέλουμε να συγχαρούμε την ΕΛΕΤΟ για το σημαντικό έργο που προσφέρει στην επιστημονική κοινότητα. Η ορολογία αποτελεί μέρος κάθε επιστημονικού και επαγγελματικού τομέα και είναι προς όφελος όλων να τη μελετάμε και να τη συζητάμε, έχοντας στο νου μας τόσο τις αρχές της (διαφάνεια, παραγωγικότητα κ.λπ.) όσο και το τι (και γιατί!) έχει επικρατήσει σε κάθε τομέα.

meta|φραση

Λεξικό Ψυχολογίας

των Α. Χουντουμάδη & Λ. Πατεράκη
(εκδ. Τόπος, 2008)

Λεξικό ΨυχολογίαςΟ πρώτος λόγος που αποκομίσαμε τόσο καλή εντύπωση από αυτό το λεξικό είναι το μεγάλο παρελθόν του. Στο εισαγωγικό του σημείωμα διαβάζουμε ότι ξεκίνησε το 1985 ως προσπάθεια των συγγραφέων να αναζητήσουν και να καταγράψουν τα ελληνικά ισοδύναμα των αγγλικών ψυχολογικών όρων. Ακολούθησαν οι δύο εκδόσεις του Σύντομου Ερμηνευτικού Λεξικού Ψυχολογικών Όρων και πριν από ένα χρόνο περίπου το ολοκληρωμένο έργο των δύο ειδικών επιστημόνων πήρε τη θέση του στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Ο δεύτερος λόγος είναι, φυσικά, το περιεχόμενό του. Δεν έχει μόνο να κάνει με το γεγονός ότι καλύπτει περισσότερους από 7.000 όρους από όλους τους κλάδους της ψυχολογίας καθώς και σχετικές με αυτήν επιστήμες. Κυρίως, έχει να κάνει με τη σαφή και κατανοητή ανάλυση των ελληνικών λημμάτων (με αγγλική μετάφραση) του πρώτου μέρους του τόμου που βοηθούν ακόμη και τον μη ειδικό να κατανοήσει τις έννοιες − κι εδώ φαίνεται καθαρά η πολύχρονη επεξεργασία και η διδακτική ιδιότητα των συγγραφέων. Το λεξικό περιλαμβάνει δύο ακόμη μέρη: ενότητα με τις βιογραφικές πληροφορίες για τους σημαντικότερους ψυχολόγους και εκτενές αγγλοελληνικό γλωσσάρι των όρων. Και ο τρίτος −και κάθε άλλο παρά αμελητέος− λόγος είναι η καλαίσθητη έκδοση των εκδόσεων Τόπος που συμπλήρωσαν εκατό κυκλοφορίες  με αυτό τον τόμο. Ευχόμαστε Χρόνια Πολλά, πάντα με τόσο αξιόλογες και ωραίες εκδόσεις!

Λεξικό λογοτεχνικών ορών και θεωρίας λογοτεχνίας



του A. J. Cuddon, μετάφραση & επιστημονική επιμέλεια Γ. Παρίσης − Μ. Λιάπη (εκδ. Μεταίχμιο,  2010)

Λεξικό λογοτεχνικών όρωνΟ A. J. Cuddon ήταν χαρισματικός άνθρωπος: συγγραφέας πολλών και διαφορετικών λογοτεχνικών έργων, συντάκτης δύο λεξικών, επιμελητής βιβλίων τρόμου και φαντασίας, ερασιτέχνης αθλητής και καθηγητής σε αγγλικό σχολείο. Στο λεξικό που σας παρουσιάζουμε είναι σαφές ότι οι τρεις ιδιότητές του συνδυάστηκαν αρμονικά και το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό. Ο ίδιος χαρακτηρίζει το έργο του «σχετικά περιεκτικό» αλλά εμείς πιστεύουμε ότι η δήλωση αυτή είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αγγλικού understatement. Κι αυτό γιατί οι λογοτεχνικοί όροι του λεξικού προέρχονται από είκοσι περίπου γλώσσες: από τις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες μέχρι την αραβική, την ιαπωνική, την κινεζική και την περσική. Αλλά και επειδή καλύπτουν δώδεκα βασικές κατηγορίες: μορφές και είδη, ομάδες, σχολές και κινήματα, θέματα, πρόσωπα, αντικείμενα, έννοιες κ.ά. Τα λήμματα είναι εκτενή καθώς περιλαμβάνουν ορισμό, ιστορική αναδρομή, ανάλυση και παραδείγματα.
Από τη μέχρι στιγμής περιγραφή θα έχετε καταλάβει ότι το λεξικό αυτό φιλοδοξεί να καλύψει τις μεγάλες λογοτεχνίες του κόσμου από πλευράς ορολογίας. Και μόνο αυτό θα ήταν αρκετό για να θεωρήσουμε ότι έχουμε ένα άρτιο έργο στα χέρια μας. Πόσο μάλλον όταν βλέπουμε με πόση φροντίδα ασχολήθηκαν με τη μετάφραση και την επιμέλειά του ο Γιάννης Παρίσης και η Μαρία Λιάπη που ανέλαβαν τη μεταφορά του στα ελληνικά. Στο εκτενές σημείωμά τους εξηγούν ότι μέριμνά τους δεν ήταν μόνο η μετάφραση των όρων αλλά και η αναμόρφωσή τους με στόχο το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Κινούμενοι προς αυτή την κατεύθυνση έκαναν τα εξής: αφαίρεσαν λίγα λήμματα που δεν είχαν κανένα νόημα για τον Έλληνα αναγνώστη, συγχώνευσαν όσα λήμματα εκφράζονται με έναν όρο στα ελληνικά ενώ στα αγγλικά υπάρχουν περισσότεροι και πρόσθεσαν λήμματα που συνδέονται με τη νεοελληνική λογοτεχνία (π.χ. ακριτικά τραγούδια, γλωσσικό ζήτημα, δημοτική ποίηση κ.λπ.) ή ενίσχυσαν λήμματα ευρύτερου ενδιαφέροντος με στοιχεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Είναι άξιοι συγχαρητηρίων για την τόσο λεπτομερή, προσεκτική και δημιουργική δουλειά τους! Και παρ’ όλο που συμφωνούμε με τους λόγους της απόφασής τους να μην παραθέσουν εκτενή ευρετήρια στο τέλος του ογκώδους τόμου, νομίζουμε πως ένα μόνο ευρετήριο, με τους λογοτεχνικούς όρους στην ξένη γλώσσα, θα εξυπηρετούσε πολύ τη μεταφραστική δουλειά.

%d bloggers like this: