Blog Archives

Μετάφραση και διερμηνεία: H ανάπτυξη είναι εδώ!

growthΜιας και τον Σεπτέμβρη ξεκινάει πάντα και μια νέα ακαδημαϊκή χρονιά, είπαμε να μοιραστούμε μαζί σας μια ευχάριστη είδηση, για να έχουμε όλοι ένα καλό και ευοίωνο ξεκίνημα. Παρότι τα τελευταία χρόνια η φράση «έρχεται η ανάπτυξη» έχει καταλήξει πικρόχολο αστείο στη χώρα μας, τα στοιχεία που μας έρχονται από διάφορες πηγές καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι η ανάπτυξη έχει έρθει στην αγορά των γλωσσικών επαγγελμάτων και ιδιαίτερα στη μετάφραση και στη διερμηνεία! Στην ετήσια έρευνά της, η διεθνής εταιρεία διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού CareerBuilder εξέτασε στοιχεία από 90 κυβερνητικές πηγές των ΗΠΑ και κατέληξε στην πρόβλεψη ότι ο τομέας της μετάφρασης και της διερμηνείας θα σημειώσει αύξηση 28% στην απασχόληση την 5ετία 2016-2021, προσθέτοντας πάνω από 10.500 νέες θέσεις εργασίας.  Παράλληλα, τον Ιούλιο που μας πέρασε, το περιοδικό Inc . δημοσίευσε την ετήσια λίστα των 5.000 αμερικανικών εταιρειών που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στον κύκλο εργασιών τους και με χαρά διαπιστώσαμε διαβάζοντας την ανάλυση του ιστότοπου Slator ότι στη λίστα συμπεριλαμβάνονται και 21 πάροχοι γλωσσικών υπηρεσιών, με ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών που φτάνουν ακόμα και το διαστημικό 2.844%! Η ανάπτυξη, όμως, δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ, αφού τα στοιχεία που έχει συλλέξει η GALA (Ένωση Παγκοσμιοποίησης και Τοπικής Προσαρμογής) μιλούν για σταθερή ετήσια ανάπτυξη της παγκόσμιας αγοράς γλωσσικών υπηρεσιών σε μέσο ποσοστό 5,52% τα τελευταία χρόνια, ενώ τόσο η GALA όσο και η Common Sense Advisory, η μεγαλύτερη συμβουλευτική εταιρεία του χώρου, βλέπουν ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί παγκοσμίως τα επόμενα χρόνια, με ρυθμό που θα αγγίξει έως και το 7,5% και κύκλο εργασιών που θα φτάσει τα 45 δις δολάρια!

Καθώς, λοιπόν, η αγορά των γλωσσικών υπηρεσιών αναπτύσσεται κόντρα στην οικονομική κρίση, ωθούμενη από τις ανάγκες της παγκοσμιοποιημένης αγοράς, της γεωπολιτικής αστάθειας και του μεταναστευτικού ζητήματος, δεν μας προκαλεί έκπληξη ότι τα επαγγέλματα του μεταφραστή και του διερμηνέα φιγουράρουν σε διάφορες λίστες με τα επαγγέλματα που προσφέρουν σημαντικές προοπτικές εργασίας. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ δημοσίευσε στοιχεία μιας έρευνας που κατέγραψε τους μεταφραστές και τους διερμηνείς στις ειδικότητες που αναμένεται να έχουν αυξανόμενη απασχολησιμότητα στην επόμενη δεκαετία (ανάλογα στοιχεία βλέπουμε και σε δημοσίευση του Capital Invest στον ιστότοπο ergasianews.gr), ενώ ανάλογες εκτιμήσεις βλέπουμε και από διεθνείς φορείς, όπως η Αμερικανική Στατιστική Υπηρεσία για την Αγορά Εργασίας (U.S. Bureau of Labor Statistics), η οποία τοποθετεί τη Μετάφραση και τη Διερμηνεία στη 2η θέση της λίστας με τα 25 επαγγέλματα που αναμένεται να έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση τα επόμενα δέκα χρόνια.

Σαφώς η ανάπτυξη και μόνο δεν επαρκεί. Χρειάζεται να βελτιωθούν πολλά στον εργασιακό τομέα μας για να μπορούν οι αφανείς ήρωες της αγοράς των γλωσσικών υπηρεσιών, οι μεταφραστές και οι διερμηνείς, να είναι πλήρως ικανοποιημένοι με τις συνθήκες εργασίας και τις αμοιβές τους. Όμως, αν μη τι άλλο, τα στοιχεία αυτά μας επιβεβαιώνουν ότι πατάμε σε στέρεο έδαφος και ότι μπορούμε να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία!

Advertisements

Μετάφραση: Μια αφετηρία, πολλοί προορισμοί

της Κωνσταντίνας Τριανταφυλλοπούλου

(Διευθύντρια Σπουδών, meta|φραση)

 

Constantina TriantafillopoulouΜπορεί η μετάφραση να είναι πανταχού παρούσα σε κάθε μορφή επικοινωνίας, ωστόσο ως επαγγελματική ασχολία κατά κανόνα ταυτίζεται μόνο με την εργασία του μεταφραστή. Όμως, η μεταφραστική διαδικασία αποτελεί τον πυρήνα πέντε διαφορετικών επαγγελμάτων, στα οποία σκοπεύω να αναφερθώ συνοπτικά στο άρθρο αυτό.

Όπως είναι φυσικό, θα ξεκινήσω από το προφανές: το επάγγελμα του μεταφραστή. Κάθε άλλο παρά καινούργιο είναι αυτό το επάγγελμα, αλλά κατ’ ουσίαν αρκετά άγνωστο, κυρίως λόγω των σημαντικών αλλαγών του που οφείλονται στην τεχνολογία και στην παγκοσμιοποίηση. Να εξηγήσω τι εννοώ: στο μυαλό μας είναι παγιωμένη η εικόνα ενός ανθρώπου που μεταφράζει −βιβλία κυρίως− χωμένος στα λεξικά που έχει ανοίξει επάνω στο γραφείο του. Αυτή την εικόνα θα πρέπει να την τροποποιήσουμε αρκετά για να ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα. Στο γραφείο του υπάρχει οπωσδήποτε ένας υπολογιστής με γρήγορη σύνδεση στο Ίντερνετ, το οποίο αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία έρευνας. Η οθόνη του υπολογιστή είναι χωρισμένη σε πολλά μέρη: εκτός από τον επεξεργαστή κειμένου, όπου γράφει τη μετάφρασή του, έχει ανοιχτά τα απαραίτητα ηλεκτρονικά λεξικά και βοηθήματά του. Κι αν μεταφράζει κείμενα με επαναληψιμότητα όρων ή φράσεων, π.χ., πιστοποιητικά ή εγχειρίδια, δουλεύει με τη βοήθεια ενός προγράμματος μεταφραστικής μνήμης. Η εικόνα που περιέγραψα είναι απαράλλαχτη είτε ο μεταφραστής είναι ελεύθερος επαγγελματίας, είτε εργάζεται ως εσωτερικός συνεργάτης μεταφραστικής εταιρείας, είτε είναι υπάλληλος σε διεθνείς οργανισμούς (π.χ., ΕΕ, ΟΗΕ), τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες και ιδιωτικές εταιρείες.

Στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία μας, βασική προτεραιότητα αποτελεί η επικοινωνία, η οποία εν πολλοίς επιτυγχάνεται μέσω της μετάφρασης, με αποτέλεσμα την αύξηση του κύκλου εργασιών στην αγορά της. Σε αυτό συμβάλλουν πολύ οι νέοι τομείς της μεταφραστικής αγοράς, όπως είναι η Τοπική Προσαρμογή Λογισμικού και Ιστότοπων. Έτσι, έχει δημιουργηθεί το νέο επάγγελμα του localiser. Localisation, τοπική προσαρμογή, δηλαδή, είναι η διαδικασία τροποποίησης ενός κειμένου κατά τη διάρκεια της μετάφρασης, ώστε αυτό να ενταχθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στη νέα γλώσσα και κουλτούρα. Ας δούμε μερικά παραδείγματα. Η ημερομηνία που έγινε η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου είναι γνωστή ως 9/11 στις ΗΠΑ: αυτός ο τρόπος γραφής της ημερομηνίας συμφωνεί με τα αμερικανικά πρότυπα, ωστόσο, για να είναι κατανοητή η ημερομηνία σε ένα ελληνικό κείμενο, θα πρέπει να αντιστραφούν οι αριθμοί, να γράψουμε, δηλαδή, 11/9. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η μετατροπή των μονάδων μέτρησης από το αυτοκρατορικό και το αμερικανικό σύστημα στο μετρικό σύστημα που ισχύει στην Ελλάδα. Οι localiser ασχολούνται κυρίως με τη μετάφραση δύο εξειδικευμένων τομέων: μετάφραση λογισμικού (software localization) και ιστότοπων του Διαδικτύου (website localization). Ο μεταφραστής που ειδικεύεται στην τοπική προσαρμογή έχει πολύ καλές γνώσεις πληροφορικής και ειδικών εργαλείων. Εργάζεται αποκλειστικά σε μεταφραστικές εταιρείες, οι οποίες αναλαμβάνουν μεγάλα μεταφραστικά πακέτα.

Ο υποτιτλιστής είναι ο επαγγελματίας που αναλαμβάνει να μεταφράσει − μεταφέρει στα ελληνικά τους διαλόγους, τους μονολόγους και τις αφηγήσεις που υπάρχουν στις κινηματογραφικές ταινίες και στις τηλεοπτικές σειρές. Οι υπότιτλοι που βλέπουμε δε βασίζονται στο είδος της μετάφρασης που διαβάζουμε στα βιβλία∙ ο υποτιτλιστής, λόγω έλλειψης χρόνου −εφόσον η ομιλία είναι πιο γρήγορη από το γραπτό λόγο των υποτίτλων−, δε μεταφράζει πιστά, αλλά αναγκάζεται να αποδώσει πιο ελεύθερα και συχνά να συμπυκνώσει το νόημα των λεγομένων. Εξυπακούεται ότι μεταφέρει όλα τα υφολογικά χαρακτηριστικά όσο περισσότερο μπορεί και γίνεται, εξαιτίας των τεχνικών περιορισμών. Ένας υποτιτλιστής κατά κανόνα συνεργάζεται με εταιρείες που αναλαμβάνουν τον υποτιτλισμό ταινιών καθώς και πακέτα υποτιτλισμού για λογαριασμό τηλεοπτικών σταθμών.

Επιμελητής μεταφρασμένων κειμένων είναι ο επαγγελματίας που κάνει παραβολή πρωτοτύπου και μετάφρασης για να εντοπιστούν τυχόν παραλείψεις ή λάθη και ελέγχει την απόδοση γλωσσικά (ορθογραφία, στίξη, γραμματική, σύνταξη). Ένας καλός και πεπειραμένος μεταφραστής έχει πολλά προσόντα που τον κάνουν κατάλληλο για να ασχοληθεί με την επιμέλεια μεταφρασμένων κειμένων. Κι αυτό επειδή γνωρίζει τη διαδικασία της μετάφρασης, δηλαδή, ξέρει πώς να κάνει έρευνα σε έντυπα και ηλεκτρονικά βοηθήματα καθώς και στο Διαδίκτυο, είναι εξοικειωμένος με τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθηθεί για να αντιμετωπιστεί κάποιο μεταφραστικό πρόβλημα, έχει επίγνωση των (αν)αντιστοιχιών που υπάρχουν στο λεξιλόγιο και στις γραμματικοσυντακτικές δομές των δύο γλωσσών και ξέρει τις τεχνικές βελτίωσης. Ο επιμελητής μεταφρασμένων κειμένων εργάζεται κυρίως σε μεταφραστικές εταιρείες και εκδοτικούς οίκους. Στις μεταφραστικές εταιρείες επιμελείται εξειδικευμένα κείμενα, ενώ στους εκδοτικούς οίκους επιμελείται βιβλία (λογοτεχνικά και επιστημονικά) και περιοδικά.

Για το τέλος άφησα το επάγγελμα που γνωρίζετε πολύ καλά: του καθηγητή ξένων γλωσσών, στο οποίο η μετάφραση παίζει καθοριστικό, αλλά αφανή ρόλο. Καθοριστικό επειδή, όσο κι αν προσπαθούμε να αποφύγουμε τη μετάφραση με τη βοήθεια των σύγχρονων επικοινωνιακών μεθόδων διδασκαλίας, η μητρική γλώσσα αποτελεί το φίλτρο που έχουν οι μαθητές μας στο μυαλό τους για να κατακτήσουν την ξένη γλώσσα. Εφόσον είναι αδύνατον να παρακαμφθεί αυτή η «παρεμβολή» της μετάφρασης, μπορούμε να την εκμεταλλευτούμε, με σκοπό να ενισχύσουμε τη διαδικασία της μάθησης. Εδώ η χρησιμότητα της μετάφρασης έχει δύο όψεις: αφενός βοηθά τον καθηγητή να γίνει καλύτερος και αφετέρου του δίνει τη δυνατότητα να εμπλουτίζει τα μαθήματά του με μεταφραστικές ασκήσεις. Η μετάφραση διευρύνει τις γνώσεις του καθηγητή στην ξένη γλώσσα, ιδίως στην κατανόηση και στην αναπαραγωγή του γραπτού λόγου, τον βοηθά να εμβαθύνει σε έννοιες και δομές και να εντοπίζει καλύτερα τις διαφορές και τις ομοιότητες μεταξύ της ξένης γλώσσας και της μητρικής του. Με αυτά τα εφόδια καλύπτει πιο αποτελεσματικά την ύλη του και, μάλιστα, είναι σε θέση να την εμπλουτίζει με μεταφραστικές ασκήσεις. Είναι γνωστό πως η μετάφραση δεν χρησιμοποιείται στις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις, ωστόσο η παρουσία της και η ανάγκη επανένταξής της στο syllabus έχει ήδη γίνει αισθητή στη διεθνή σχετική βιβλιογραφία. Η μετάφραση −υπό μορφήν ασκήσεων και όχι ως υποκατάστατο της επικοινωνίας στην ξένη γλώσσα− μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα επίπεδα, επειδή δίνει στον καθηγητή τη δυνατότητα να εξηγεί πληρέστερα τα γραμματικά φαινόμενα και τις συντακτικές δομές της ξένης γλώσσας με τη βοήθεια παραλληλισμών με τη μητρική, ενισχύει την κατανόηση των σημασιών των λέξεων, βοηθά τους μαθητές να εκφράζονται με ακρίβεια και σαφήνεια αλλά και να συνειδητοποιούν σε τι οφείλονται τα transfer errors που κάνουν.

Διαπιστώνουμε, λοιπόν, πως η κατάρτιση στην τέχνη και στις τεχνικές της μετάφρασης δεν εξασφαλίζει μόνο διαφορετικές επαγγελματικές προοπτικές αλλά και βαθιά γνώση της μητρικής και της ξένης γλώσσας.

 

Τα μυστικά της επιτυχίας στη μεταφραστική αγορά

Στο πλαίσιο της εορταστικής εκδήλωσης του Κέντρου Εκπαίδευσης Μεταφραστών meta|φραση για την Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης 2011 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, τέσσερις νέοι και επιτυχημένοι μεταφραστές, οι Παναγιώτης Αρκουδέας, Γωγώ Δαβανέλου, Νίκος Κούτρας και Βάσω Πουλή, συζήτησαν για τα μυστικά της επιτυχίας στην αγορά και για την αντιμετώπιση της κρίσης. Τη συζήτηση συντόνισε ο Βασίλης Μπαμπούρης, Διευθυντής Σπουδών του κέντρου.

Μέρος 1/5

Μέρος 2/5

Μέρος 3/5

Μέρος 4/5

Μέρος 5/5

The Entrepreneurial Linguist: The Business-School Approach to Freelance Translation

των Judy Jenner και Dagmar Jenner (ατομική έκδοση, 2010)

entrepreneurial linguistΕπιχειρηματίας ειδικός στις γλώσσες; Μα, αυτές δεν είναι κάπως ασύμβατες αυτές οι δύο ιδιότητες;

Σε καμία περίπτωση, θα απαντούσαν οι αδερφές Judy και Dagmar Jenner, οι συγγραφείς του βιβλίου που σας παρουσιάζουμε. Ανατράφηκαν σε πολυπολιτισμικό και πολυγλωσσικό περιβάλλον, η Judy σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων στις ΗΠΑ και η Dagmar έκανε Γαλλικές Σπουδές & Επικοινωνία στην Αυστρία. Σήμερα, η μία ζει στο Λας Βέγκας και η άλλη στη Βιέννη, και διατηρούν μια επιτυχημένη μεταφραστική εταιρεία, την Twin Translations. Βασισμένες στις σπουδές τους και στην επαγγελματική πείρα τους, είναι πεπεισμένες ότι τα σχετικά με τις φιλολογικές σπουδές επαγγέλματα πρέπει να συνδυάζονται με το επιχειρηματικό πνεύμα. Μόνο έτσι μπορεί να επιβιώσει ο ειδικός στις γλώσσες, αμειβόμενος όπως του αξίζει. Αλλά για να το πετύχει αυτό, θα χρειαστεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται συγκεκριμένες πτυχές του επαγγέλματός του.

Ένα πρώτο βήμα, λοιπόν, για να καταφέρουν οι επαγγελματίες που κινούνται στο χώρο της γλωσσικής βιομηχανίας να προωθήσουν τον εαυτό τους, μπορεί να αποτελέσει η μελέτη του βιβλίου που σας προτείνουμε. Μελέτη που μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: είτε με τη γνωστή σε όλους μας γραμμική πορεία της κλασικής ανάγνωσης είτε καταφεύγοντας στο κεφάλαιο που είναι χρήσιμο κατά περίπτωση. Και ποια μπορεί να είναι αυτή η περίπτωση; Την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να κάνετε μια πιο αποτελεσματική διαπραγμάτευση με έναν πελάτη, όταν νιώσετε ότι πρέπει να βελτιώσετε τον τρόπο που κοστολογείτε τις υπηρεσίες σας κ.ο.κ. Κατά τη γνώμη μας, η ανάγνωση του βιβλίου από την αρχή ως το τέλος είναι αυτή που θα σας ωφελήσει περισσότερο, εάν δεν έχετε σαφή ιδέα για τους τρόπους που μπορεί να γίνει εφικτός ο συνδυασμός για τον οποίο μιλήσαμε στην αρχή. Ξεκινώντας από το πρώτο κεφάλαιο, “The New Mindset”, θα καταλάβετε πώς μπορείτε να κάνετε τη μετάβαση στο νέο τρόπο αντίληψης της εργασίας σας· στα επόμενα εννέα κεφάλαια θα διαβάσετε χρήσιμες αναλύσεις για ισάριθμες πρακτικές επαγγελματικές πτυχές (π.χ. Organization and Accounting, Marketing, Professional Development, Work/Life Balance κ.ά). Κι αν εφαρμόσετε τις συμβουλές που θα διαβάσετε, θα αρχίσετε να καταγράφετε επιτυχίες!

meta|φραση

The Prosperous Translator

Επιμ. Chris Durban (Lulu.com, 2010)

The Prosperous TranslatorΈχει περάσει μια 12ετία από τότε που το Κόκκινο Μυρμήγκι και η Εργάτρια Μέλισσα άρχισαν να δίνουν απαντήσεις σε όλων των ειδών τους μεταφραστές (εκκολαπτόμενους, πεπειραμένους, προβληματισμένους, απελπισμένους) μέσα από τη στήλη τους The Bottom Line του διαδικτυακού Translation Journal.

Fire Ant & Worker Bee, λοιπόν! Κατά κόσμον Eugene Seidel και Chris Durban, δυο πολύπειροι επαγγελματίες που με τις εμπεριστατωμένες, γλαφυρές απαντήσεις τους έδιναν πολύτιμες συμβουλές σε όσους συναδέλφους τους επικοινωνούσαν μαζί τους. Η Chris Durban ανθολόγησε μεγάλο μέρος των ερωτήσεων και τις αντίστοιχες απαντήσεις τους, τις επιμελήθηκε και το βιβλίο The Prosperous Translator είδε το φως της δημοσιότητας. Στην εισαγωγή τους, οι συγγραφείς τονίζουν ότι δεν πρόκειται για εγχειρίδιο σχετικά με το πώς να γίνετε μεταφραστής αλλά για μια σειρά από συμβουλές προς επαγγελματίες. Η δομή του βιβλίου είναι προσεγμένη. Δεν θα βρείτε Q&A ατάκτως ερριμένα αλλά 12 ενότητες με χαρακτηριστικούς τίτλους, π.χ. Client/supplier relation, Payment issues, Ethics, Professional associations κ.ά. Και για να καταλάβετε τη βασική τοποθέτηση των συγγραφέων, αντιγράφουμε ένα χαρακτηριστικό κομματάκι από το οπισθόφυλλο: “Translation is the grandest, most foolhardy enterprise that humans can engage in. Done right, it can also be a lucrative and intellectually satisfying career.” Είναι απολύτως βέβαιο ότι διαβάζοντάς το θα συνδυάσετε το τερπνόν μετά του ωφελίμου!

meta|φραση

Η ε(υ)φορία του μεταφραστή!

"How-to"s for translatorsΕτοιμάζεστε να κάνετε τα πρώτα σας βήματα στην αγορά της μετάφρασης και χρειάζεστε πληροφορίες για πολλά πρακτικά ζητήματα; Τρέμετε την ώρα και τη στιγμή που θα πρέπει να συμπληρώσετε την επόμενη ΑΠΥ σας; Ακούτε τη λέξη VIES και συγχύζεστε; Ή απλώς έχετε πολλές, πολλές απορίες φορολογικού περιεχομένου, ιδίως μετά τις τελευταίες αλλαγές; Ησυχάστε, υπάρχουν πολλοί καλοί συνάδελφοι πρόθυμοι να μας δώσουν τα φώτα τους!

Ο Σπύρος Δόικας και τα μέλη του φόρουμ της πύλης Translatum έχουν δημιουργήσει ένα πλουσιότατο F.A.Q. που θα φανεί χρήσιμο σε ερασιτέχνες αλλά και επαγγελματίες μεταφραστές.

Η Κατερίνα Αθανασάκη, Γενική Γραμματέας της ΠΕΜ, έχει φτιάξει ένα πολύ ενδιαφέρον ιστολόγιο με τίτλο Reddo ergo sum. Εκεί θα βρείτε αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με την έκδοση παραστατικών σε πελάτες εντός της ΕΕ. Θα διαβάσετε, δηλαδή, ποιοι μεταφραστές έχουν υποχρέωση να ενταχθούν στο VIES, το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών της ΕΕ σχετικά με το ΦΠΑ, και θα παρακολουθήσετε βήμα προς βήμα τη διαδικασία έκδοσης των σχετικών παραστατικών (μέρος Α’ και μέρος Β’).

Τέλος, ο Σάκης Σεραφείμ, συντονιστής και διαχειριστικό μέλος του φόρουμ Lexilogia, συνέταξε το εξαιρετικά χρήσιμο άρθρο «Είμαι ελεύθερος επαγγελματίας: Τι δελτίο παροχής υπηρεσιών εκδίδω, πότε το κόβω, πώς το συμπληρώνω, πότε υπάρχει παρακράτηση φόρου;». Εδώ θα βρείτε εκτενή ανάλυση για τον τρόπο προσδιορισμού των ελεύθερων επαγγελματιών και τους τύπους επιχειρήσεων, πληροφορίες για το χρόνο έκδοσης ΑΠΥ καθώς και τον τρόπο συμπλήρωσής τους ή διόρθωσης λαθών (την παράσταση κλέβουν οι αξιότιμοι κ. Ζαζουλέας και Ζαζουλίδης που μας δείχνουν πώς συμπληρώνονται τα παραστατικά).

Αγαπητοί συνάδελφοι, σας ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά σας!

meta|φραση

Getting It Right?

A.T.A.Πριν από τέσσερα χρόνια, η Chris Durban, τότε πρόεδρος της επιτροπής δημοσίων σχέσεων της Αμερικανικής Ένωσης Μεταφραστών (ΑΤΑ), συνέταξε για λογαριασμό του Ινστιτούτου Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΙΤΙ) έναν πολύ χρήσιμο οδηγό αγοράς μεταφραστικών υπηρεσιών με τίτλο “Translation – getting it right”. Θα τον βρείτε, συνολικά σε πέντε γλώσσες, στην κατηγορία Advice to Business του ιστότοπου του ITI, από όπου μπορείτε να τον κατεβάσετε. Στον οδηγό αυτό αναφερθήκαμε και στο editorial προηγούμενου τεύχους του newsletter μας.

Στις αρχές του προηγούμενου μήνα λάβαμε το δεύτερο τεύχος του ηλεκτρονικού ενημερωτικού δελτίου γνωστής μεταφραστικής εταιρείας με έδρα στην Αθήνα, στο οποίο γινόταν εκτενής αναφορά σε έναν Οδηγό Αγοράς Μεταφραστικών Υπηρεσιών που είχε ολοκληρώσει η συγκεκριμένη εταιρεία. Κατεβάσαμε τον οδηγό και αρχίσαμε την ανάγνωση. Αλλά ευθύς εξαρχής μάς θύμιζε κάτι. Και μετά από λίγες γραμμές βεβαιωθήκαμε: πρόκειται για τον Οδηγό του ITI που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά. Μόνο που ο ελληνικός Οδηγός φέρει την ένδειξη “copyright” δίπλα στο όνομα της εταιρείας και δεν υπάρχει ένδειξη ότι το κείμενο αποτελεί μετάφραση. Μάλιστα, στην εισαγωγή του ηλεκτρονικού μηνύματος δηλώνεται ότι η εταιρεία «ολοκλήρωσε τον πολύτιμο Οδηγό Αγοράς Μεταφραστικών Υπηρεσιών», ενώ στο όνομα του αρχείου ο οδηγός χαρακτηρίζεται Λευκή Βίβλος. Αυτό μας προβλημάτισε και μας έκανε να ανατρέξουμε στον ιστότοπο του ITI, για να δούμε μήπως έχει αναρτηθεί εκεί η ελληνική έκδοση και μήπως εκ παραδρομής δεν έχουν συμπεριληφθεί στο αρχείο που είδαμε τα λογότυπα του ITI και της ΑΤΑ. Η έρευνά μας δεν είχε αποτέλεσμα. Μέσα στις επόμενες μέρες, μάλιστα, λάβαμε μηνύματα αναγνωστών-παραληπτών του ίδιου ενημερωτικού δελτίου που επισήμαιναν την καταφανή ομοιότητα και το πρόβλημα.

Θεωρούμε ότι η μετάφραση του οδηγού στα ελληνικά είναι μια καλή ιδέα και ελπίζουμε ότι έχει γίνει με τη σύμφωνη γνώμη του ΙΤΙ. Όμως εφόσον δεν δηλώνεται η πατρότητα του πρωτότυπου κειμένου, υπάρχει γόνιμο έδαφος για παρεξηγήσεις. Θα ήταν καλό, λοιπόν, η μεταφραστική εταιρεία να ενημερώσει το φορέα έκδοσης του οδηγού (αν δεν το έχει ήδη πράξει), να αναφέρει τις ορθές πηγές και να παραχωρήσει την ελληνική έκδοση τόσο στο ITI όσο και στις υπόλοιπες μεταφραστικές εταιρείες της Ελλάδας και της Κύπρου, μιας και –ας μην το ξεχνάμε αυτό– ο απώτερος σκοπός του οδηγού ήταν η εκπαίδευση του πελάτη στα μυστικά και στις δυσκολίες της μετάφρασης.

meta|φραση

O δεκάλογος της επιτυχίας

SuccessΑλήθεια, εσείς ποιες συμβουλές θα δίνατε σε ένα μεταφραστή που κάνει τα πρώτα του βήματα στην ελεύθερη αγορά; Η Chantal Wilford, μεταφράστρια και διαχειρίστρια του πολύ χρήσιμου ιστότοπου Tips for Translators προτείνει το δικό της δεκάλογο, κι εμείς σας τον μεταφέρουμε (με κάποια πρόσθετα δικά μας σχόλια), γιατί θεωρούμε ότι περιέχει μερικές εξαιρετικές συμβουλές:

1. Μην αναλαμβάνεις μια μετάφραση, όταν γνωρίζεις ότι ξεπερνάει τις δυνατότητές σου. Επαγγελματίας δεν είναι αυτός που αναλαμβάνει τα πάντα, αλλά αυτός που γνωρίζει τα όριά του.

2. Μην αναλαμβάνεις μια μετάφραση, όταν είναι αδύνατο να την παραδώσεις μέσα στην προθεσμία του πελάτη. Κι αν ο πελάτης το θέλει «χτες», ζήτα του να πληρώσει τα διπλά. Το ταξίδι στο χρόνο κοστίζει!

3. Μη διστάζεις να ρωτάς τον πελάτη όταν έχεις απορίες και να του ζητάς περισσότερες πληροφορίες. Αν ο πελάτης σου νοιάζεται για την ποιότητα, θα χαρεί να σε βοηθήσει.

4. Μην αναλαμβάνεις μια μετάφραση αν πρώτα δε δεις το πρωτότυπο. Απ’ το τηλέφωνο, όλα τα κείμενα είναι «εύκολα».

5. Μην αναλαμβάνεις μια μετάφραση αν δε γνωρίζεις ποιος είναι ο πελάτης σου. Ρώτα τους συναδέλφους σου και κάνε έρευνα, ώστε να μην πέσεις θύμα κάποιου κακοπληρωτή.

6. Μην ξεκινάς να μεταφράζεις προτού έρθεις σε συμφωνία για την αμοιβή σου. Σε κανέναν δεν αρέσουν οι άσχημες εκπλήξεις.

7. Προτού γράψεις κάτι σε ένα φόρουμ ή μια λίστα αλληλογραφίας, σκέψου καλά τι θέλεις να πεις και διατύπωσέ το προσεκτικά. Μπορεί κάλλιστα να το διαβάσει ο πελάτης σου ή το γραφείο με το οποίο συνεργάζεσαι.

8. Μην ξεπουλιέσαι. Μην αποδέχεσαι εξευτελιστικές αμοιβές και μη συνεργάζεσαι με εργοδότες που δεν παίρνουν σοβαρά την εμπειρία  και τις σπουδές σου.

9. Φύλαγε κάθε αποδεικτικό στοιχείο μιας επαγγελματικής συναλλαγής για διάστημα τουλάχιστον 12 μηνών. Ποτέ δεν ξέρεις αν θα σου χρειαστεί.

10. Διάβασε προσεκτικά όλους τους όρους προτού υπογράψεις ένα συμφωνητικό. Αν υπάρχει κάποια ασάφεια, ζήτα να διατυπωθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια ο όρος. Να θυμάσαι ότι οι όροι των συμβολαίων δεν είναι δα και οι Δέκα Εντολές, ώστε να μην επιδέχονται αναδιατύπωση!

meta|φραση

Πώς να αυτοκτονήσετε (ως επαγγελματίας μεταφραστής)!

suicideΑν οι δουλειές σας δεν πηγαίνουν καλά και έχετε αποδώσει τη μείωση των κερδών σας στην οικονομική κρίση, υπάρχει η πιθανότητα να έχετε βρει λάθος φταίχτη. Πρόσφατα, ο Alex Eames δημοσίευσε στο πολύ χρήσιμο newsletter TranslatorTips μια λίστα με τα σοβαρότερα λάθη που μπορεί να κάνει ένας ελεύθερος επαγγελματίας μεταφραστής, τα οποία είναι πιθανόν να οδηγήσουν στο μαρασμό την επιχειρηματική δραστηριότητά του. Σας τα παρουσιάζουμε… προς γνώση και συμμόρφωση!

 1. Χαμηλές χρεώσεις.

2. Συμμετοχή σε μειοδοσίες στις μεταφραστικές πύλες τύπου ProZ.com.

3. Προτίμηση έργων με μεγάλο όγκο και χαμηλή αμοιβή ανά λέξη.

4. Παράδοση μεταφράσεων χαμηλής ποιότητας.

5. Αγενής συμπεριφορά προς τους πελάτες.

6. Εκπρόθεσμη παράδοση μεταφράσεων.

7. Δημοσίευση αρνητικών σχολίων για πελάτες σε δημόσια διαδικτυακά φόρα.

8. Μη θέσπιση πλαφόν πιστώσεων προς τους πελάτες.

9. Ανάληψη έργων χωρίς να προηγηθεί η αξιολόγηση της δυσκολίας τους.

10. Λήψη δανείου για την επέκταση της επιχειρηματικής δραστηριότητάς σας.

11. Κατάχρηση του Διαδικτύου (φόρα, κοινωνικά μέσα κ.λπ.).

12. Ανάληψη μεγάλου έργου από νέο πελάτη, χωρίς προηγουμένως να ελέγξετε τη φήμη του στην αγορά.

13. Συστηματική καθυστέρηση στην επικοινωνία με πελάτες.

14. Παραβίαση όρων εχεμύθειας.

15. Αντιδεοντολογική προσέγγιση των πελατών του γραφείου που σας αναθέτει έργα, με σκοπό την απευθείας συνεργασία τους με εσάς.

16. Μετάφραση προς μια γλώσσα την οποία δεν κατέχεται σε επίπεδο μητρικής.

17. Υπεργολαβική ανάθεση μεγάλων έργων σε συναδέλφους χωρίς τον έλεγχο και την ομογενοποίηση της συνολικής τελικής μετάφρασης.

Και για να στρογγυλέψουμε τη λίστα στα 20 λάθη, προσθέτουμε τρεις δικές μας ιδέες:

18. Απουσία στοχοθέτησης από το επαγγελματικό μας πλάνο.

19. Έλλειψη τακτικής ενημέρωσης για τις τεχνολογικές εξελίξεις του τομέα.

20. Αδιαφορία για τη δια βίου εκπαίδευση.

Πάρτε χαρτί και μολύβι και σημειώστε: πόσα από αυτά τα λάθη ήδη κάνετε; Και σκεφτείτε: πόσο καλύτερα θα πήγαιναν οι δουλειές σας αν δεν τα κάνατε;

meta|φραση

Langmates

LangmatesΤα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατακλύσει τον ιστόχωρο και ήταν θέμα χρόνου προτού αρχίσουν να προκύπτουν παραλλαγές τους ειδικά για τη μεταφραστική κοινότητα. Ένα από αυτά είναι το Langmates, μια πλατφόρμα επαγγελματικής δικτύωσης που δίνει στα μέλη της τη δυνατότητα να φτιάξουν το προσωπικό τους προφίλ με στοιχεία για τον εαυτό τους και να προσθέσουν σε αυτό τις επαφές τους. Τα μέλη μπορούν να μοιραστούν την επαγγελματική τους εμπειρία γράφοντας σχόλια σε 45 προκαθορισμένα θέματα (ή να προτείνουν τα δικά τους), να ρυθμίσουν τη σελίδα του προφίλ τους ώστε να είναι προσβάσιμη από τις μηχανές αναζήτησης, να φτιάξουν το προσωπικό τους ιστολόγιο, να ανεβάσουν φωτογραφίες και να κερδίσουν πόντους για κάθε νέο στοιχείο περιεχομένου που μοιράζονται με τα υπόλοιπα μέλη της κοινότητας. Κάτι ανάμεσα στο ProZ.com και το WaterCooler, το Langmates θα σας βοηθήσει να συνδυάσετε δουλειά και διασκέδαση σε μία πλατφόρμα και να αποκτήσετε νέους συνεργάτες!

Αλλαγή νομοθεσίας για την παρακράτηση του ΦΕΕ

Αντιγράφουμε από το ιστολόγιο Literatus:

Με τις διατάξεις του πρόσφατα ψηφισθέντος φορολογικού νόμου Ν.3842/2010 (ΦΕΚ 58 Α΄) επέρχονται οι ακόλουθες μεταβολές στη φορολογία εισοδήματος, οι οποίες έχουν άμεση εφαρμογή. 

«6. Με τις διατάξεις της παραγράφου 11 του άρθρου 6 του ν.3842/2010, η παρακράτηση του φόρου με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%) στο ακαθάριστο εισόδημα από ελευθέρια επαγγέλματα, θα γίνεται στο καθαρό ποσό (χωρίς το Φ.Π.Α.) των συναλλαγών οι οποίες υπερβαίνουν τα τριακόσια  (300) ευρώ. Οι παραπάνω διατάξεις, που αφορούν το όριο των 300 ευρώ ισχύουν για συναλλαγές που γίνονται από την 1.1.2011 και μετά».

          Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι για τις εκδιδόμενες από σας προς [κάποιον πελάτη σας] ΑΠΥ ή ΤΠΥ, υπερβαίνουσες του ποσού των 300,00€, θα υπόκεινται στο παλαιό καθεστώς παρακράτησης, δηλ. -20% επί του καθαρού ποσού, ενώ η μη υπερβαίνουσες του ποσού των 300,00€ δεν θα υπόκεινται στο καθεστώς αυτό φορολόγησης (δεν θα παρακρατείται φόρος 20%).

Σας υπενθυμίζουμε ότι στον υπολογισμό της παρακράτησης θα πρέπει εσείς να αναγράφετε τον παρακρατηθέντα ή μη φόρο και το πληρωτέο ποσό αριθμητικά και ολογράφως. Το καθεστώς αυτό ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2011.

Πώς να αντισταθείτε στις πιέσεις για μείωση των μεταφραστικών αμοιβών

Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει σχεδόν κάθε τομέα της αγοράς. Όμως πέρα από τις υπαρκτές και ουσιαστικές δυσκολίες, όλοι μας αντιλαμβανόμαστε ότι η κρίση έχει αποτελέσει ιδανική ευκαιρία για να ασκηθούν πιέσεις μείωσης των αμοιβών στο χώρο της μετάφρασης και της διερμηνείας. Ο Alex Eames, συγγραφέας του οδηγού Business Success for Freelance Translators, προτείνει διάφορους τρόπους για να αντισταθεί κανείς στις πιέσεις αυτές. Ας δούμε τους 10 σπουδαιότερους:

 1. Μην αποδέχεστε μια αμοιβή που δε θα σας επιτρέψει να ζήσετε αξιοπρεπώς (εκτός κι αν μεταφράζετε για φιλανθρωπικούς σκοπούς).

 2. Μην αποδέχεστε χωρίς διαπραγμάτευση τις μειωμένες αμοιβές για τις ατελείς ομοιότητες των μεταφραστικών μνημών σας (εκτός κι αν ο πελάτης σάς παρείχε τη μνήμη ή το λογισμικό).

 3. Αναπτύξτε και κατόπιν ξεκαθαρίστε το πελατολόγιό σας. Δεν έχετε λόγο να συνεργάζεστε με κακοπληρωτές ή με πελάτες που καθυστερούν οικτρά να σας πληρώσουν.

 4. Προσπαθήστε να βρείτε δικούς σας πελάτες και απαλλαγείτε από τους μεσάζοντες (βλ. μεταφραστικά γραφεία).

 5. Χρεώστε περισσότερο τους δικούς σας πελάτες. Ακόμα κι έτσι, θα τους κοστίζετε λιγότερο απ’ ό,τι ένα μεταφραστικό γραφείο.

 6. Ενημερωθείτε για τις τρέχουσες αμοιβές στην αγορά. Ρωτήστε συναδέλφους, διαβάστε έρευνες, επικοινωνήστε με επαγγελματικούς συλλόγους.

 7. Μην περιμένετε ότι θα παίρνετε κάθε έργο για το οποίο θα κάνετε προσφορά. Αν αυτό όντως συμβαίνει, δεν είστε πολύ τυχεροί – είστε απλώς πολύ φθηνοί!

 8. Αν χάσετε ένα έργο, μην το βιώσετε ως προσωπική αποτυχία. Έτσι κι αλλιώς, δεν θέλετε να φτιάξετε ένα πελατολόγιο γεμάτο με πελάτες που αναζητούν πάντα τον πιο φτηνό μεταφραστή.

 9. Να μιλάτε ανοιχτά για τις αμοιβές σας, χωρίς δισταγμούς και φόβο, ιδιαίτερα όταν κάνετε διαπραγματεύσεις με έναν πελάτη. Πρέπει να κάνετε σαφές στον πελάτη ότι γνωρίζετε καλά την αξία της δουλειάς σας.

10. Εκπαιδεύστε τους πελάτες και τους δυνητικούς πελάτες σχετικά με τη μετάφραση. Πείτε τους πόσο σοβαρή, δύσκολη και κοπιαστική εργασία είναι, αλλά και πόσο σημαντικό είναι για εκείνους να περάσουν με ακρίβεια το μήνυμά τους σε μια νέα αγορά. Και δώστε τους να διαβάσουν το εξαιρετικό βιβλιαράκι με τίτλο “Translation – Getting it Right” («Μετάφραση: Πώς να γίνει σωστά») που δημιούργησε η ΑΤΑ, η Ένωση Αμερικανών Μεταφραστών. 

Καλές δουλειές!

%d bloggers like this: