Category Archives: Ορολογία

BabelNet: Ρίξτε δίχτυ στην παγκόσμια ορολογία!

Όσο ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο τεχνικός, τόσο αυξάνονται οι καθημερινές ανάγκες όλων μας για δόκιμη και ακριβή ορολογία. Στην ήδη πλούσια ορολογική εργαλειοθήκη μας μπορούμε πλέον να προσθέσουμε και το BabelNet, ένα εργαλείο που συνδυάζει ένα πολύγλωσσο εγκυκλοπαιδικό λεξικό κι ένα σημασιολογικό πλέγμα ορολογικών και εννοιολογικών συσχετισμών. Με πιο απλά λόγια, το BabelNet περιέχει περίπου 15 εκατομμύρια σημασιολογικά λήμματα (οι δημιουργοί του τα ονομάζουν Babel synsets) και κάθε λήμμα αντιπροσωπεύει μια σημασία και περιλαμβάνει τις μεταφράσεις και όλα τα συνώνυμα που αντιστοιχούν σε αυτήν τη σημασία σε πάνω από 280 γλώσσες.

Η διαδικτυακή εκδοχή του ονομάζεται BabelNet Live και εμπλουτίζεται καθημερινά από ένα εντυπωσιακό σύνολο ορολογικών πηγών, όπως π.χ. την Wikipedia, το λεξικό WordNet, το πολύγλωσσο λεξικό OmegaWiki, το συνεργατικό ορολογικό λεξικό Wiktionary, την ορολογική βάση της Microsoft, τη γνωσιακή βάση Wikidata κ.ά., ενώ αυτή την περίοδο γίνονται συζητήσεις για την ενσωμάτωση και της ΙΑΤΕ.

Δοκιμάσαμε το BabelNet Live εκτελώντας ορισμένες ορολογικές αναζητήσεις. Ομολογουμένως, δεν βρήκαμε όλους τους όρους που αναζητήσαμε. Αλλά όταν το BabelNet μας επέστρεφε αποτελέσματα, αυτά ήταν εντυπωσιακά! Λόγου χάριν, όταν αναζητήσαμε τον όρο Polyacrylamide gel electrophoresis, πήραμε ορισμούς από 3 πηγές, εικόνες που σχετίζονται με τον όρο μας, μεταφράσεις σε 12 γλώσσες (μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά, με τον όρο «ηλεκτροφόρηση πηκτής πολυακρυλαμιδίου») καθώς και μια λίστα με παράλληλους ή συναφείς όρους!

Αν, λοιπόν, μεταφράζετε εξειδικευμένα τεχνικά κείμενα, σας συμβουλεύουμε να προσθέσετε το BabelNet στα εργαλεία που χρησιμοποιείτε καθημερινά. Θα μας θυμηθείτε!

Κατεβάστε την ΙΑΤΕ!

IATEΕίμαστε σίγουροι ότι γνωρίζετε την ΙΑΤΕ, την πολύγλωσση ορολογική βάση που προέκυψε από τη συναίρεση πολλών ορολογικών πόρων που διατηρούσαν διάφορες υπηρεσίες της ΕΕ. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια η ΙΑΤΕ έχει εξελιχθεί σε ορολογικό εργαλείο πρώτης προτεραιότητας για τους μεταφραστές, τους διερμηνείς και άλλους επαγγελματίες.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε, όμως, είναι ότι από τα τέλη του περασμένου Ιουλίου μπορείτε να κατεβάσετε στον υπολογιστή σας ένα μεγάλο μέρος της βάσης, περίπου 1,3 εκατομμύρια λήμματα! Τα λήμματα είναι ως επί το πλείστον ατελή, δηλαδή δεν έχουν πάντοτε μεταφράσεις και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Ειδικά για τα ελληνικά, θα βρείτε μεταφράσεις περίπου 500.000 όρων, ενώ για τα αγγλικά και τα γαλλικά οι μεταφράσεις ξεπερνούν τα 1,2 εκατομμύρια.

Το συμπιεσμένο αρχείο της ΙΑΤΕ έχει μέγεθος 113ΜΒ, ενώ όταν αποσυμπιεστεί καταλαμβάνει χώρο 2,2GB. Τα δεδομένα διατίθενται σε φορμά .ΤΒΧ, κάτι που σημαίνει ότι με λίγο κόπο μπορείτε να μετατρέψετε το αρχείο σε ορολογική μνήμη, ώστε να παίρνετε αυτόματα μεταφράσεις όρων ενώ μεταφράζετε με το SDL Trados Studio, το Wordfast και άλλα προγράμματα μεταφραστικού περιβάλλοντος! Για τη μετατροπή, θα χρειαστεί να διαβάσετε την καταγραφή όλων των περιγραφικών πεδίων της δομής του αρχείου .TBX.

Kαι κάπου εδώ είμαστε σίγουροι ότι σταματήσατε να διαβάζετε το δελτίο μας και πήγατε να κατεβάσετε το αρχείο της ΙΑΤΕ, γιατί όπως και να το κάνουμε ένα δωρεάν λεξικό με μισό εκατομμύριο τεχνικούς όρους στα ελληνικά είναι μεγάλο δώρο!

Επιτομές Ορογράμματος της ΕΛΕΤΟ

ΕΛΕΤΟΗ Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας κάθε άλλο παρά συστάσεις χρειάζεται για τους παροικούντες τη χώρα της ορολογίας. Για όσους δεν την γνωρίζουν, να πούμε ότι πρόκειται για ένα φορέα με συστηματική επιστημονική δράση, ο οποίος διοργανώνει σεμινάρια και συνέδρια και διαθέτει διαρκώς εμπλουτιζόμενο ιστότοπο, στον οποίο θα βρείτε πολύ χρήσιμα ορολογικά νέα καθώς επίσης λεξικά και γλωσσάρια.  Κι όλα αυτά με την καθοδήγηση του ακάματου προέδρου της, κ. Κώστα Βαλεοντή.

Το  Ορόγραμμα είναι το ηλεκτρονικό πλέον, διμηνιαίο έντυπο της ΕΛΕΤΟ που εκδίδεται από το 1993 και ενημερώνει τους περισσότερους από 2.000 αποδέκτες του για τη δραστηριότητά της, τα ορολογικά νέα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,  ενώ ένα μέρος του παρουσιάζει τις μεταφραστικές προτάσεις της Εταιρείας για μια σειρά επιστημονικών όρων.  Πλέον το Ορόγραμμα θα γίνει πιο χρηστικό εφόσον στο τέλος κάθε χρονιάς θα αναρτάται στον ιστότοπο της ΕΛΕΤΟ η επιτομή των φύλλων του από την αρχή της έκδοσής του έως το τέλος της συγκεκριμένης χρονιάς.  Είναι ένα μεγάλο αρχείο .pdf, στο οποίο μπορείτε να κάνετε τις αναζητήσεις σας με το γνωστό Ctrl + F. Μπορείτε, για παράδειγμα, να δείτε πώς προτείνει η Εταιρεία τη μετάφραση όρων που σας απασχολούν ή να πηγαίνετε απευθείας στο κομμάτι του «Ο» με τίτλο «Στη γωνιά του ΓΕΣΥ έλα κι εσύ», όπου βρίσκονται συγκεντρωμένες οι ορολογικές προτάσεις του Γενικού Επιστημονικού Συμβουλίου της Εταιρείας.

Τις καλύτερες ευχές μας στην ΕΛΕΤΟ για να συνεχίσει με το ίδιο μεράκι το έργο της!

Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική γλώσσα και μετάφραση

European CommissionΟλοκληρώθηκε με επιτυχία την Παρασκευή 11 Απριλίου η Ημερίδα Εργασίας που οργάνωσε το Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην ημερίδα συμμετείχαν 50 μεταφραστές από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από ελληνικά υπουργεία και υπηρεσίες, από ελληνικές και κυπριακές επαγγελματικές ενώσεις μεταφραστών αλλά και εκπρόσωποι από ελληνικούς και κυπριακούς φορείς τυποποίησης και ορολογίας, καθώς και από την πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα. Τη σχολή μας εκπροσώπησε ο Διευθυντής Σπουδών Βασίλης Μπαμπούρης.

Σε σχετική ανακοίνωση της ΓΔΜ αναφέρεται ότι «κατά τη διάρκεια της Ημερίδας Εργασίας ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα από την ανάλυση των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο για τη χρήση των εργαλείων ορολογίας και τις ανάγκες των μεταφραστών σε ορολογία, το οποίο είχαν κληθεί να συμπληρώσουν μεταφραστές ελληνικής γλώσσας από 25 Φεβρουαρίου έως 31 Μαρτίου 2014.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της Ημερίδας Εργασίας περιλαμβάνουν την ανάγκη βελτίωσης αλλά και ενοποιημένης διερεύνησης των υφιστάμενων εργαλείων (βάση ορολογίας ΙΑΤΕ, βάση νομικών δεδομένων Eur-Lex, μεταφραστικές μνήμες κ.λπ.), την ανάγκη δημιουργίας ενός δικτύου άμεσης απάντησης σε ερωτήματα ορολογίας στο οποίο να συμμετέχουν και εμπειρογνώμονες από διάφορους τομείς και, τέλος, την ανάγκη θεσμικής επικύρωσης και εναρμόνισης της υφιστάμενης ορολογίας. Ένα τέτοιο δίκτυο θα επιδιώξει την βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης σε θεσμικά αλλά όχι γραφειοκρατικά πλαίσια».

Η ιδέα είναι μεν εξαιρετικά φιλόδοξη, αλλά ο στόχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός και η υλοποίησή του θα έχει μεγάλα οφέλη για τους μεταφραστές, τους διερμηνείς, τους επιμελητές, τους τεχνικούς κειμενογράφους και όσους έρχονται σε επαφή με την ορολογία στον εργασιακό χώρο τους. Επιπροσθέτως, η ημερίδα έδωσε τη δυνατότητα σε εκπροσώπους πολλών φορέων να καταθέσουν τις ιδέες τους για μια σειρά από σχετικά θέματα και έθεσε τις βάσεις για τακτικό διάλογο σε θέματα μετάφρασης και ορολογίας.

ΥΓ: Τα αναλυτικά πρακτικά της Ημερίδας Εργασίας θα δημοσιευθούν προσεχώς στις ιστοσελίδες της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.

ΥΓ2: Σας υπενθυμίζουμε ότι στις ιστοσελίδες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Επιλογής Προσωπικού (EPSO) ανακοινώθηκε ο επερχόμενος διαγωνισμός για την πρόσληψη μεταφραστών ελληνικής γλώσσας στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η υποβολή υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσει ηλεκτρονικά στις 3 Ιουλίου 2014. Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων λήγει στις 5 Αυγούστου 2014, ώρα 12.00 (ώρα Βρυξελλών).

TermCoord: το όργανο συντονισμού της ορολογίας στο Ευρωκοινοβούλιο

Ή για συντομία, TermCoord. Το τμήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που από το 2008 συνδράμει τους μεταφραστές στα όργανα της ΕΕ σε θέματα έρευνας και διαχείρισης ορολογίας και διασφαλίζει την ενημέρωση της ορολογικής βάσης ΙΑΤΕ. Ελάτε να δούμε μαζί το έργο που προσφέρει, όπως μπορούμε να το γνωρίσουμε μέσα από τον ιστότοπό του, τον οποίο ενημερώνει καθημερινά πενταμελής ομάδα, με επικεφαλής τον δραστήριο Ροδόλφο Μασλία:

  • Φροντίζει για τον εμπλουτισμό της ΙΑΤΕ –όπου υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση για όλους!– με τους όρους που προκύπτουν καθημερινά από τους 5000 μεταφραστές που εργάζονται στα ευρωπαϊκά όργανα.
  • Φιλοξενεί στον ιστότοπό του χρήσιμα εργαλεία όπως το Doc Hound & το GlossaryLinks, τα οποία είναι ανοιχτά στο κοινό.
  • Συντονίζει έργα χειρισμού της ορολογίας και ενημερώνει τους μεταφραστές για εργαλεία και πόρους σχετικά με την ορολογία και την τεκμηρίωση.
  • Διοργανώνει εκπαιδευτικές συναντήσεις και σεμινάρια.
    Συνεργάζεται με πανεπιστήμια και φορείς διαχείρισης ορολογίας με σκοπό την ανταλλαγή και τη διάδοση της γνώσης.
  • Προσφέρει τη δυνατότητα πρακτικής άσκησης καθώς και υποτροφίες.
  • Διαθέτει στο κοινό μια σειρά από ηλεκτρονικά βιβλία σχετικά με την ορολογία, τη μετάφραση και τη γλωσσολογία.
  • Μέσα από το ιστολόγιό του ενημερώνει όχι μόνο για θέματα ορολογίας αλλά και μετάφρασης, εργαλείων κ.λπ.

Επισκεφτείτε τον ιστότοπο του TermCoord – θα βρείτε πολλά και χρήσιμα και, κυρίως, ένα μέσο συστηματικής ενημέρωσης! Μπορείτε επίσης να κατεβάσετε ένα e-book που περιγράφει αναλυτικά όλη τη δραστηριότητα του φορέα αυτού.

%d bloggers like this: