Category Archives: Διερμηνεία

Δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση στις ποινικές διαδικασίες: πόσο προστατεύεται;

court interpretingΤο 2010 εκδόθηκε η Οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που κατοχυρώνει το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία και προβλέπει συγκεκριμένους τρόπους για την προστασία του.

Το 2012 η Οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών .

Στην Ελλάδα οι δύο Οδηγίες ενσωματώθηκαν στον νόμο 4236/2014 .

Σε νομικό επίπεδο, λοιπόν, τα πράγματα είναι καλά. Αλλά τι γίνεται στην πράξη; Όσοι κινούμαστε στο χώρο της μετάφρασης και της διερμηνείας έχουμε προβληματιστεί πολύ με τα νέα από αυτό το μέτωπο στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Κάποια κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, πληρώνουν τόσο λίγο τους μεταφραστές και τους διερμηνείς, που οι δικαστικές και οι αστυνομικές αρχές δυσκολεύονται να βρουν σωστούς επαγγελματίες. Στη Βρετανία και στην Ολλανδία η παροχή αυτών των υπηρεσιών ανατίθεται σε μία μόνο εταιρεία που λειτουργεί μονοπωλιακά. Μια πενταετία μετά την έκδοση της πρώτης Οδηγίας το θέμα δεν έχει αντιμετωπιστεί επαρκώς. Αναφέρουμε ενδεικτικά τα εξής:

* Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου δημοσίευσε τον Νοέμβριο του 2015 ειδικό φάκελο, έκτασης 100 σελίδων, που περιλαμβάνει Έκθεση Συστάσεων προς την Πολιτεία και Οδηγό Νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Δικαστηρίου της ΕΕ. Το δελτίο τύπου της σχετικά με το θέμα γράφει: «Εν πολλοίς, αλλά όχι πάντοτε ικανοποιητικά, με τις διατάξεις του ως άνω νόμου επήλθαν σημαντικές βελτιώσεις στη νομοθετική ρύθμιση των σχετικών ζητημάτων. Πέραν όμως των νομοθετικών βελτιώσεων που απομένουν, η αδυναμία προστασίας των δικαιωμάτων σε μετάφραση, διερμηνεία και ενημέρωση εξακολουθεί να παρατηρείται στην πράξη».

* Η FIT Europe έστειλε επιστολή στις μεταφραστικές ενώσεις-μέλη της κείμενο θέσεων , στο οποίο σχολιάζει την κατάσταση και κρούει τον κώδωνα.

* Στα Πρακτικά της ημερίδας εργασίας με τίτλο «Εφαρμογή της Οδηγίας 2010/64/ΕΕ και δικαστηριακή μετάφραση και διερμηνεία» που πραγματοποιήθηκε από το ΑΠΘ σε συνεργασία με τα Γραφεία Αθηνών και Λευκωσίας της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαβάζουμε τα εξής συμπεράσματα, στα οποία κατέληξε η ομάδα εργασίας:

  1. Έλλειψη πιστοποίησης των προσόντων όλων όσων εγγράφονται στους πίνακες διερμηνέων των Πρωτοδικείων της χώρας.
  2. Έλλειψη ερευνών/στοιχείων που να συμβάλλουν στην καταγραφή της κατάστασης και των πραγματικών αναγκών (π.χ. γλώσσες εργασίας, συχνότητα κ.λπ.).
  3. Έλλειψη κατάρτισης και επίγνωσης εκ μέρους των δικαστικών λειτουργών και εκπροσώπων του δικαστικού συστήματος περί των δυσκολιών και των ιδιαιτεροτήτων της επικοινωνίας με τη συνδρομή διερμηνέα.
  4. Πενιχρές αμοιβές των δικαστικών διερμηνέων και υπερβολικές καθυστερήσεις ως προς την καταβολή τους.
  5. Ζητήματα ουδετερότητας/αμεροληψίας των δικαστικών διερμηνέων και έλλειψη κώδικα δεοντολογίας.

Στην πράξη, λοιπόν, τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλά. Εμείς θα κλείσουμε τη σύντομη αναφορά μας στο τόσο σημαντικό αυτό θέμα με την ευχή να διαμορφωθούν το συντομότερο δυνατόν συνθήκες ποιότητας στην παροχή υπηρεσιών μετάφρασης και διερμηνείας, ώστε να διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα των αλλοδαπών που έρχονται αντιμέτωποι με ποινικές διαδικασίες.

Advertisements

Σεμινάρια Α’ τετραμήνου 2015-2016

goals_reaching

Ξεκινήστε δυναμικά την νέα χρονιά με στόχο να γίνετε καλύτεροι επαγγελματίες!

Η meta|φραση το Α’ τρίμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2015-2016 θα προσφέρει τα παρακάτω σεμινάρια εξειδίκευσης για μεταφραστές, διερμηνείς, υποτιτλιστές, λεξικογράφους, εκπαιδευτικούς και άλλους ειδικούς της αγοράς των γλωσσικών επαγγελμάτων.

Φοίτηση στη σχολή

SDL Trados Studio Pro 2014 29 Σεπτεμβρίου

Υποτιτλισμός (απογευματινό) 2 Οκτωβρίου

Επάγγελμα: Μεταφραστής 12 Οκτωβρίου

Νέα Μέσα και Εργαλεία Web 2.0 για εκπαιδευτικούς 17 Οκτωβρίου

Διαδοχική Διερμηνεία 3 Νοεμβρίου

Υποτιτλισμός (πρωινό) 6 Νοεμβρίου

Επιμέλεια και διόρθωση γραπτού, ψηφιακού και σελιδοποιημένου κειμένου 10 Νοεμβρίου

Λογοτεχνική Μετάφραση (Αγλλικά – Ελληνικά) 11 Νοεμβρίου

Δημιουργική γραφή: Παραμύθι 20 Νοεμβρίου

Τεχνική μετάφραση & ορολογία 20 Ιανουαρίου

Φοίτηση εξ αποστάσεως

Επιμέλεια και διόρθωση γραπτού, ψηφιακού και σελιδοποιημένου κειμένου εξ αποστάσεως 28 Σεπτεμβρίου

Υποτιτλισμός εξ αποστάσεως 5 Οκτωβρίου

Για περισσότερες πληροφορίες ή για κράτηση θέσης επικοινωνήστε με τη Γραμματεία στο τηλέφωνο 210.3629000.

Διερμηνεία: χαμένη στη μετάφραση;

Η φράση «χάθηκε στη μετάφραση» ούτε καινούργια είναι, ούτε πρωτότυπη, ούτε κυριολεκτική μόνο. Το «lost in translation», το αγγλικό της ισοδύναμο, επίσης. Όμως άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως την τελευταία δεκαετία μετά την ομώνυμη ταινία της Σ. Κόπολα (2003), στην οποία φαινόταν η σημασία της κυριολεκτικά (δείτε τη χιουμοριστική σκηνή της «διερμηνείας» των όσων λέει ο Ιάπωνας σκηνοθέτης στον πρωταγωνιστή Μπιλ Μάρεϊ) αλλά και μεταφορικά στην πλοκή. Τόσο ευρέως που έγινε κλισέ. Ή εύκολη απάντηση και συχνά πυκνά τώρα τελευταία εύκολη κατηγορία για έναν επαγγελματικό κλάδο – ή δύο; (θα δούμε παρακάτω). Και δεν μπορεί παρά να οδηγεί στην απαξίωση, όπως όταν για παράδειγμα, μετά το κρίσιμο Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου, ο υπουργός Οικονομικών είπε «δεν έχω εμπιστοσύνη στους μεταφραστές» και έσπευσε να κάνει την ίδια δήλωση σε ελληνικά και αγγλικά.

Όντως τους μεταφραστές εννοούσε ο Γ. Βαρουφάκης; Ή μήπως τους διερμηνείς, εφόσον η επικοινωνία ήταν προφορική; Ας διασαφηνίσουμε μερικά βασικά δεδομένα:

1. Σε αντίθεση με τον μεταφραστή που έχει να κάνει με τον γραπτό λόγο, ο διερμηνέας αναλαμβάνει να μεταφέρει από μια γλώσσα σε μια άλλη τον προφορικό λόγο των ανθρώπων που συμμετέχουν σε επαγγελματικές συναντήσεις, εκδηλώσεις, συνέδρια, συνόδους κορυφής καθώς και να μεσολαβεί στην επικοινωνία μεταξύ των δύο μερών σε δικαστήρια, δημόσιες υπηρεσίες κ.λπ.

2. Μεταφραστής και διερμηνέας λειτουργούν και δουλεύουν διαφορετικά. Ο πρώτος είναι αντιμέτωπος με τις απαιτήσεις που διασφαλίζουν την αρτιότητα ενός γραπτού κειμένου, ο δεύτερος με τις πιέσεις που καλύπτουν την αμεσότητα της προφορικής επικοινωνίας. Εδώ να πούμε, δε, ότι υπάρχουν διαφορετικά είδη διερμηνείας, με συνηθέστερες τη διαδοχική διερμηνεία και τη διερμηνεία συνεδρίων. Μπορεί ένας επαγγελματίας να ασκεί και τις δύο δραστηριότητες, ωστόσο δεν παύουν να είναι διακριτές. Δείτε πώς περιγράφει η AIIC, η Διεθνής Ένωσης Διερμηνέων Συνεδρίων, τη διαφορά της διερμηνείας από τη μετάφραση.

3. Δεν έχουν όλοι τις απαιτούμενες ικανότητες για να γίνουν διερμηνείς. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στις άριστες γλωσσικές ικανότητες αλλά και στην ταχύτητα, τη μεγάλη συγκέντρωση, την αντοχή στην πίεση κ.λπ. Για να είναι επαρκείς στο έργο τους, οι διερμηνείς πρέπει να είναι καλά εκπαιδευμένοι και να επιμορφώνονται διαρκώς. Τις τελευταίες δεκαετίες πανεπιστήμια και ιδιωτικές σχολές προσφέρουν ποικίλα προγράμματα σπουδών (μαζί και η σχολή μας ). Και σύντομα ενδέχεται να είναι αναγκαίο και να πιστοποιούνται, ώστε να συμμορφωθεί η χώρα μας με μια ευρωπαϊκή οδηγία που ορίζει την υποχρέωση των κρατών-μελών να διασφαλίζουν την ποιότητα της δικαστηριακής μετάφρασης και διερμηνείας.

Θα μπορούσαμε να γράψουμε πολλά ακόμη για το κλισέ «lost in translation» καθώς και για τους διερμηνείς και τους μεταφραστές. Τα περισσότερα από αυτά τα θίγει σε άρθρο
της η Δήμητρα Σταφυλιά, η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου.

Και για να προλάβουμε τον αντίλογο: ουδείς κλάδος άμεμπτος. Έχουν χαθεί (ή στρεβλωθεί!) σημαντικές πληροφορίες κατά τη μεταφορά από μια γλώσσα σε μια άλλη, όπως θα δείτε στο σχετικό άρθρο του BBC. Όμως, θα συμφωνήσετε μαζί μας, τα λάθη αυτά δεν είναι δυνατόν να υποβαθμίσουν το έργο των επαγγελματιών διερμηνέων και να γκρεμίσουν τις γλωσσικές γέφυρες που χτίζουν εδώ και αιώνες οι διερμηνείς με το έργο τους!

%d bloggers like this: