Category Archives: Βιβλία – Λεξικά

BabelNet: Ρίξτε δίχτυ στην παγκόσμια ορολογία!

Όσο ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο τεχνικός, τόσο αυξάνονται οι καθημερινές ανάγκες όλων μας για δόκιμη και ακριβή ορολογία. Στην ήδη πλούσια ορολογική εργαλειοθήκη μας μπορούμε πλέον να προσθέσουμε και το BabelNet, ένα εργαλείο που συνδυάζει ένα πολύγλωσσο εγκυκλοπαιδικό λεξικό κι ένα σημασιολογικό πλέγμα ορολογικών και εννοιολογικών συσχετισμών. Με πιο απλά λόγια, το BabelNet περιέχει περίπου 15 εκατομμύρια σημασιολογικά λήμματα (οι δημιουργοί του τα ονομάζουν Babel synsets) και κάθε λήμμα αντιπροσωπεύει μια σημασία και περιλαμβάνει τις μεταφράσεις και όλα τα συνώνυμα που αντιστοιχούν σε αυτήν τη σημασία σε πάνω από 280 γλώσσες.

Η διαδικτυακή εκδοχή του ονομάζεται BabelNet Live και εμπλουτίζεται καθημερινά από ένα εντυπωσιακό σύνολο ορολογικών πηγών, όπως π.χ. την Wikipedia, το λεξικό WordNet, το πολύγλωσσο λεξικό OmegaWiki, το συνεργατικό ορολογικό λεξικό Wiktionary, την ορολογική βάση της Microsoft, τη γνωσιακή βάση Wikidata κ.ά., ενώ αυτή την περίοδο γίνονται συζητήσεις για την ενσωμάτωση και της ΙΑΤΕ.

Δοκιμάσαμε το BabelNet Live εκτελώντας ορισμένες ορολογικές αναζητήσεις. Ομολογουμένως, δεν βρήκαμε όλους τους όρους που αναζητήσαμε. Αλλά όταν το BabelNet μας επέστρεφε αποτελέσματα, αυτά ήταν εντυπωσιακά! Λόγου χάριν, όταν αναζητήσαμε τον όρο Polyacrylamide gel electrophoresis, πήραμε ορισμούς από 3 πηγές, εικόνες που σχετίζονται με τον όρο μας, μεταφράσεις σε 12 γλώσσες (μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά, με τον όρο «ηλεκτροφόρηση πηκτής πολυακρυλαμιδίου») καθώς και μια λίστα με παράλληλους ή συναφείς όρους!

Αν, λοιπόν, μεταφράζετε εξειδικευμένα τεχνικά κείμενα, σας συμβουλεύουμε να προσθέσετε το BabelNet στα εργαλεία που χρησιμοποιείτε καθημερινά. Θα μας θυμηθείτε!

Advertisements

ΜΗΛΝΕΓ: η ελπίδα να αποκτήσουμε το διαδικτυακό λεξικό που χρειαζόμαστε!

patakisΟ λόγος για το Μεγάλο Ηλεκτρονικό Λεξικό Νεοελληνικής Γλώσσας των Εκδόσεων Πατάκη που είδε το φως της ζωής στο διαδίκτυο πριν από τρεις μήνες. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Πριν από 20 χρόνια ο Στέφανος Πατάκης, φιλόλογος και ιδρυτής του ομώνυμου εκδοτικού οίκου αποφάσισε να ξεκινήσει τη συγγραφή ενός λεξικού της ελληνικής γλώσσας. Σήμερα το λεξικό αυτό αριθμεί περίπου 72.000 λήμματα που έχει διαμορφώσει ο ίδιος και η ομάδα των 150 επιστημονικών συνεργατών που τον πλαισιώνει. Είναι ανοιχτό στο κοινό σε πιλοτική λειτουργία, εμπλουτίζεται διαρκώς και στόχος των εκδόσεων Πατάκη είναι να ανανεώνεται εις το διηνεκές, ώστε να αποτελεί ένα έργο αναφοράς που αποτυπώνει τις εξελίξεις της ελληνικής γλώσσας.

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στο λεξικό θα πρέπει να κάνετε αίτηση για σύνδεση συμπληρώνοντας τα στοιχεία σας εδώ. Στη συνέχεια θα λάβετε ένα email από τις Εκδόσεις Πατάκη με το όνομα χρήστη και τον κωδικό σας καθώς και κάποιες συμπληρωματικές οδηγίες. Κι αφού συνδεθείτε, θα ξεκινήσετε την εξερεύνηση του λεξικού. Η διαδικασία είναι απλή: πληκτρολογείτε στο πεδίο «αναζήτηση» τη λέξη που θέλετε και αμέσως εμφανίζονται τα αποτελέσματα. Αρχικά το λήμμα δεν ανοίγει σε πλήρη ανάπτυξη: στο «ποντίκι», για παράδειγμα, θα δείτε τα τέσσερα ερμηνεύματα (ζώο, μυς του σώματος, μικρή συσκευή, ο νεοσύλλεκτος στρατιώτης στην αργκό) και πηγαίνοντας πάνω σε καθένα θα ανοίξετε το πεδίο τις χρήσεις του που έχει χαρακτηριστικά παραδείγματα προτάσεων – αυτό είναι πολύ πρακτικό γιατί έχετε τη δυνατότητα να δείτε το λήμμα συνοπτικά σε πρώτη φάση. Τα λήμματα περιλαμβάνουν επίσης γραμματικές πληροφορίες, ετυμολογία, εκφράσεις, συνώνυμα και αντώνυμα. Από τα αποτελέσματα της ενδεικτικής αναζήτησης που κάναμε μας είναι σαφές ότι είναι καλά δουλεμένα. Το λημματολόγιο είναι πλούσιο καθώς περιλαμβάνει ορολογία ποικίλων επιστημών, λέξεις ξένης προέλευσης και ξένες φράσεις καθώς και στοιχεία της καθαρεύουσας, της εκκλησιαστικής γλώσσας κ.λπ. Και το σημαντικότερο απ’ όλα: είδαμε ότι η προσέγγιση των λεξικογράφων είναι περιγραφική κι όχι κανονιστική, δηλαδή καταγράφει τη χρήση της γλώσσας και αποτυπώνει την εξέλιξή της αλλά δεν επιχειρεί να την περιχαρακώσει στο πλαίσιο της ορθότητας.

Και να που η ευχή μας για ένα καλό, διαρκώς ανανεωνόμενο, διαδικτυακό λεξικό γίνεται πραγματικότητα!

Βιβλιοθήκες στην Αθήνα

libraryΊσως έχει περάσει καιρός απ’ την τελευταία φορά που επισκεφτήκατε βιβλιοθήκη και νιώσατε τη μυρωδιά του χαρτιού που παλιώνει, χαζέψατε σε ράφια βαριά απ’ τα βιβλία, βρεθήκατε ανάμεσα σε απορροφημένους βιβλιοφάγους. Ή μπορεί να μην είναι στις συνήθειές σας να διαβάζετε σε δημόσια βιβλιοθήκη και να δανείζεστε βιβλία. Τώρα, όμως, που οι καιροί και οι συνθήκες μας αλλάζουν διαρκώς, τα βιβλία και ο φυσικός χώρος τους, οι βιβλιοθήκες, γίνονται νησίδες γαλήνης. Και φυσικά, είναι πολύτιμοι πόροι για μελέτη και έρευνα.

Δεν είναι λίγες οι βιβλιοθήκες στην Αθήνα: βιβλιοθήκες θεσμών, πανεπιστημίων, δήμων και ιδρυμάτων. Εν συντομία σας παρουσιάζουμε τις πιο κλασικές:

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος : πλούσια συλλογή χειρογράφων καθώς και τεράστιος κατάλογος περιοδικών και βιβλίων επιστημονικών και λογοτεχνικών.

Κεντρική Βιβλιοθήκη Δήμου Αθηναίων: 55.000 τίτλοι βιβλίων ποικίλης θεματολογίας, Παιδικό Τμήμα και Μουσική Βιβλιοθήκη.
(Βιβλιοθήκες διαθέτουν επίσης πολλοί δήμοι στον νομό Αττικής: αναζητήστε του δήμου σας.)

Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Ευγενίδου : 50.000 τόμοι βιβλίων, 400 τίτλοι περιοδικών με ειδίκευση στην τεχνολογία και τις θετικές επιστήμες.

Γεννάδειος Βιβλιοθήκη : 120.000 τόμοι που αφορούν την ελληνική ιστορία, λογοτεχνία και τέχνη.

Βιβλιοθήκη του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών : Βιβλιοθήκη αναφοράς για τις 233 Βιβλιοθήκες του Εθνικού Δικτύου Επιστημονικών και Τεχνολογικών Βιβλιοθηκών (ΕΔΕΤΒ) που συντονίζει το ΕΙΕ.

Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο – ΜΙΕΤ : 100.000 τόμοι βιβλίων, περιοδικών, ημερολογίων και εφημερίδων του 19ου και του 20ού αιώνα.

Και για όσους ενδιαφέρονται για ξενόγλωσσα βιβλία, οι βιβλιοθήκες των ινστιτούτων: Βιβλιοθήκη Γαλλικού Ινστιτούτου, Βιβλιοθήκη Ινστιτούτου Γκαίτε, Βιβλιοθήκη Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών, Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου Cervantes .

Και δεν είναι μόνον αυτές, βέβαια. Στον εξαιρετικό ιστότοπο LIBRARY 4YOU θα τις βρείτε όλες, χωρισμένες σε κατηγορίες.

«Διάβαζε για να ζήσεις» είπε ο Φλωμπέρ – και δεν είχε άδικο.

Κάλλιπος: ένα σεντούκι με θησαυρούς!

kalliposΤο Αποθετήριο Κάλλιπος είναι ένας ιστοτόπος συλλογής συγγραμμάτων, βοηθημάτων και μαθησιακών αντικειμένων, που καλύπτει όλο το φάσμα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα και πήρε το όνομά του από τον αρχαίο Έλληνα αστρονόμο και μαθηματικό Κάλλιππο (370-300 π.Χ.).

Στον Κάλλιπο έχει συγκεντρωθεί το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που παρήχθη στα πλαίσια του έργου «Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα», το οποίο αποτέλεσε την πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια για την εισαγωγή του ηλεκτρονικού, διαδραστικού, πολυμεσικού βιβλίου στην Ανώτατη Εκπαίδευση.

Για να πάρετε μια καλή ιδέα των θησαυρών που περιέχονται στον Κάλλιπο, επιλέξτε Συλλογές από το μενού πλοήγησης, ώστε να δείτε τις πέντε βασικές θεματικές κατηγορίες:

  • Ανθρωπιστικές και Νομικές Επιστήμες & Επιστήμες Τεχνών και Γραμμάτων (76 συγγράμματα)
  • Επιστήμες Μηχανικών και Πληροφορική (130 συγγράμματα)
  • Ιατρικές Επιστήμες και Επιστήμες της Ζωής (75 συγγράμματα)
  • Οικονομικές, Πολιτικές, Κοινωνικές και Γεωπονικές Επιστήμες (79 συγγράμματα)
  • Φυσικές Επιστήμες (78 συγγράμματα).

Κατόπιν, επιλέξτε την κατηγορία που σας ενδιαφέρει και δείτε αναλυτικές πληροφορίες για όλα τα συγγράμματα που αυτή περιέχει.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην πρώτη θεματική κατηγορία βρήκαμε συγγράμματα όπως τα παρακάτω:

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ  των Σ. Γραμμενίδη, Ξ. Δημητρούλια, Ε. Κουρδή, Ε. Λουπάκη, Π. Παναγιωτίδη και Γ. Φλώρου.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ  του Ο. Seel.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ  των Δ. Γούτσου και Γ. Φραγκάκη.

Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ  της Φ. Αποστόλου.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ  των Ξ. Δημητρούλια και Γ. Κεντρωτή.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ  των Α. Τάντου, Α. Αναστασιάδη Συμεωνίδη, Π. Κυριακοπούλου και Σ. Μαρκαντωνάτου.

Απώτερος στόχος του Αποθετηρίου είναι η συστηματική καταγραφή, οργάνωση και μακροχρόνια διατήρηση πάνω από 2.000 συγγραμμάτων και μαθησιακών αντικειμένων της ακαδημαϊκής κοινότητας. Έτσι, οι χρήστες του Κάλλιπου θα έχουν ηλεκτρονική πρόσβαση σε ελληνικά ακαδημαϊκά ηλεκτρονικά συγγράμματα και βοηθήματα καθώς και τη δυνατότητα αναζήτησης πλήρους κειμένου και ανάκτησης του συνόλου ενός συγγράμματος ή ενός μόνο κεφαλαίου σε μορφή PDF.

Καλή εξερεύνηση!

Χριστουγεννιάτικα δώρα!

xmasgiftΓιορτές χωρίς δώρα δεν γίνονται, αγαπητοί αναγνώστες, κι έτσι στο τελευταίο τεύχος μας για το 2016 συγκεντρώσαμε μερικούς από τους πιο χρήσιμους γλωσσικούς πόρους που διατέθηκαν προσφάτως στο κοινό, αλλά και μερικούς παλαιότερους αλλά εξαιρετικά πολύτιμους.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ
Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DGT) – Μνήμη του 2015 (από την ίδια σελίδα μπορείτε να κατεβάσετε και τις μνήμες των ετών 2011-2014).

Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ECDC)

Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EAC)

Ψηφιακό σώμα κειμένων του Ευρωκοινοβουλίου (DCEP)

ΛΕΞΙΚΑ AUTOSUGGEST (για χρήση με το SDL Trados Studio 2009-2015)
Λεξικά Autosuggest από την SDL, σε πολλούς γλωσσικούς συνδυασμούς (δωρεάν). Για να τα κατεβάσετε απαιτείται να ανοίξετε λογαριασμό στην SDL.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΑ
TermCoord glossary links
223 γλωσσάρια από ποικίλους φορείς της ΕΕ. Αν κάνετε αναζήτηση για “el” θα δείτε τα 68  γλωσσάρια που καλύπτουν την ελληνική γλώσσα.

Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας

Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας , (σύνταξη – επιμέλεια – συντονισμός έκδοσης) Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Ακαδημία Αθηνών (Αθήνα, 2014)

Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής ΓλώσσαςΠοζέρι πο-ζέ-ρι ουσ. (ουδ.) & ποζεράς (ο) (νεαν. αργκό): πρόσωπο που αυτοπροβάλλεται και προσποιείται για λόγους εντυπωσιασμού [<αλλ.-αγγλ. poseur]

Τρολάρω τρο-λά-ρω ρ. (αμτβ.) (τρόλαρα) (ΔΙΑΔΙΚΤ. αργκό): διατυπώνω ηλεκτρονικά προκλητικές ή λανθασμένες απόψεις με σκοπό να διαταράξω μια διαδικτυακή συζήτηση. Μπαίνει στο ίντερνετ και –ει . [<αμερικ., troll, 1992]

Εντυπωσιαστήκατε; Ομολογουμένως κι εμείς! Και χαρήκαμε που υπάρχει πλέον ένα λεξικό που καταγράφει την ελληνική γλώσσα σε όλο της το εύρος, χωρίς φόβο και πάθος και χωρίς να επιχειρεί να μας επιβάλλει τι είναι ορθό να λέμε και να γράφουμε. Έπειτα από 10 χρόνια πρωτογενούς έρευνας εγένετο το Χρηστικό λεξικό : ένας βαρύς τόμος μεγάλων διαστάσεων που περιλαμβάνει 75.000 λήμματα στις 1.819 σελίδες του. Δημιουργοί του μια μεγάλη επιστημονική ομάδα υπό την καθοδήγηση του κ. Χριστόφορου Χαραλαμπάκη ακάματου καθηγητή Γλωσσολογίας στο ΕΚΠΑ. Και υπό τη σκέπη της Ακαδημίας Αθηνών που με αυτό το έργο δεν δικαίωσε το χαρακτηρισμό που της αποδίδουν ως ένα κατεξοχήν συντηρητικό ίδρυμα.

Τα λήμματα που παραθέσαμε στην αρχή σίγουρα σας έδωσαν μια πρώτη εικόνα και σπεύδουμε να αναφέρουμε επιγραμματικά τα γενικά χαρακτηριστικά του έργου, για να σας κατατοπίσουμε καλύτερα:

Λημματολόγιο που έχει καταρτιστεί από εκτενείς βάσεις δεδομένων (Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας, InterActive Terminology for Europe, ηλεκτρονικές βάσεις και ηλεκτρονικά λεξικά ξένων γλωσσών κ.ά).
Ορισμοί που χαρακτηρίζονται από συντομία και διάκριση της σημασίας από τη χρήση. Χαρακτηριστική περίπτωση το ρήμα «κόβω» που σύμφωνα με ορισμένα λεξικά έχει 53 σημασίες, ενώ στο «Χρηστικό λεξικό» οι σημασίες είναι δέκα και οι υπόλοιπες είναι χρήσεις.
Καθιέρωση αποδεκτής διπλής ορθογραφίας σε ορισμένες λέξεις που μας έχουν απασχολήσει πολύ (π.χ. κτίριο – κτήριο).
Χρήση αυθεντικών παραδειγμάτων.
Παρουσίαση συνδυαστικών δυνατοτήτων των λέξεων (π.χ. δυσθεώρητη ανεργία/ αύξηση, δυσθεώρητο δημόσιο χρέος) και εξήγηση των στερεότυπων ή των ιδιωματικών εκφράσεων (π.χ. σε δυσθεώρητα ύψη & σε δυσθεώρητα επίπεδα: πάρα πολύ).
Υφολογικός προσδιορισμός των λέξεων και των εκφράσεων μέσα από 30 κριτήρια (π.χ. ώα (αρχαιοπρ.), λάου-λάου (προφ.), γλυκουλίνι (οικ.), τζαμάτος (νεαν. αργκό), διδάσκοντας (αδόκ.)).
Επιστημονικό λεξιλόγιο που κατηγοριοποιείται σε 103 γνωστικούς τομείς και παράθεση της χρονολογίας εμφάνισης των αγγλικών και των γαλλικών λέξεων (π.χ. ινφοτέινμεντ).
Καταγραφή 5.000 νεολογισμών (γενόσημα, σκάιπ).

Πρόκειται για ένα έργο που δημιουργήθηκε με βάση τις διεθνείς προδιαγραφές της λεξικογραφίας και, όπως δηλώνει κι η ίδια η Ακαδημία, δεν θέλει να παίξει ρόλο ρυθμιστικό αλλά να καταγράψει τη νεοελληνική γλώσσα. Όπως έχει δηλώσει ο κ. Χαραλαμπάκης, υπάρχει πρόβλεψη να κυκλοφορήσει το λεξικό και σε ηλεκτρονική εκδοχή, με πάνω από 40.000 επιπλέον λήμματα.

Η πρακτική πλευρά: το λεξικό κοστίζει €45, είναι δηλαδή πολύ πιο οικονομικό από άλλα λεξικά του είδους του. Μαθητές, φοιτητές, μεταφραστές και εκπαιδευτικοί μπορούν να το προμηθευτούν με έκπτωση (€35) από το Βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας (Πανεπιστημίου 25, Στοά Κοραή).

Εμείς το χρησιμοποιούμε ήδη στις τάξεις μας και στις μεταφράσεις μας και το συστήνουμε ανεπιφύλακτα!

«Πόροι & εργαλεία στο Διαδίκτυο» (παρουσίαση)

Ευχαριστούμε όσους επισκέφτηκαν το περίπτερό μας στην έκθεση για την ξενόγλωσση εκπαίδευση International Publishers Exhibitions. Ιδιαιτέρως ευχαριστούμε, για την αθρόα προσέλευση και τα επαινετικά σχόλιά τους, όσους παρακολούθησαν την ομιλία «Πόροι & εργαλεία στο Διαδίκτυο» της διευθύντριας σπουδών μας Κωνσταντίνας Τριανταφυλλοπούλου. Για όσους δεν μπόρεσαν να παραστούν και δήλωσαν το ενδιαφέρον τους να ενημερωθούν σχετικά,  παραθέτουμε εδώ τη σύντομη παρουσίαση της ομιλίας.

GlossPost: 7.342 σύνδεσμοι για γλωσσάρια!

GlossPostΝαι, ναι, καλά διαβάσατε! Υπάρχει μια σελίδα στο Διαδίκτυο μέσω της οποίας μπορείτε να έχετε πρόσβαση σε 7.342 γλωσσάρια. Κι αυτή η σελίδα δεν είναι άλλη από το GlossPost της διαδικτυακής κοινότητας μεταφραστών ProZ.com.

Ας δούμε περί τίνος πρόκειται: το τμήμα “Member activities” του ProZ.com φιλοξενεί το GlossPost, μια βάση δεδομένων με συνδέσμους για γλωσσάρια που εμπλουτίζεται διαρκώς από τα μέλη της κοινότητας. Εντυπωσιακός δεν είναι μόνο ο αριθμός των συνδέσμων αλλά επίσης οι διαθέσιμες γλώσσες καθώς και τα γνωστικά πεδία στα οποία ανήκουν τα γλωσσάρια αυτά. Για να κάνετε την αναζήτησή σας δε χρειάζεται να είστε μέλη του ProZ.com. Tα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε είναι απλά:

1. Πηγαίνετε στο GlossPost και από τη σελίδα του μενού στα αριστερά επιλέξτε “Search glossaries”.

2. Επιλέξτε το ζεύγος των γλωσσών που σας ενδιαφέρουν. Εάν βάλετε þ στο πεδίο “Strict” δεν θα συμπεριληφθούν στα αποτελέσματα της έρευνάς σας τα γλωσσάρια που έχουν καταχωριστεί με την ένδειξη ότι περιλαμβάνουν όλες τις γλώσσες.

3. Στη συνέχεια επιλέξτε το πεδίο που σας ενδιαφέρει. Έχετε τη δυνατότητα να διαλέξετε μεταξύ γενικών πεδίων (π.χ. Νομική) ή εξειδικευμένων (π.χ. συμβόλαια, πατέντες, πνευματικά δικαιώματα κ.λπ.). Η επιλογή “Strict” υπάρχει κι εδώ, για  πιο στοχευμένες αναζητήσεις.

4. Πατήστε “Search” και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα θα έχετε μπροστά σας τα αποτελέσματα: μια λίστα με συνδέσμους. Σε κάθε αποτέλεσμα υπάρχει ο τίτλος που έχει το γλωσσάρι και μια σύντομη περιγραφή του. Για να δείτε το ίδιο το γλωσσάρι, κάντε κλικ στο “Go to site”.

Το GlossPost θα σας οδηγήσει σε μικρούς και μεγάλους θησαυρούς. Όμως για να το εξερευνήσετε σωστά, καλό είναι να έχετε αρκετό χρόνο στη διάθεσή σας.

Lictionary – Ένα λεξικό L10N!

lictionaryΌπως πιθανώς γνωρίζετε, L10N σημαίνει Localization, δηλαδή τοπική (ή επιχώρια) προσαρμογή. Ο όρος αφορά κάθε ενέργεια που απαιτείται ώστε ένα προϊόν που προέρχεται από τη χώρα-πηγή να μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι έχει προσαρμοστεί πλήρως στα δεδομένα της χώρας-στόχου. Έτσι, η τοπική προσαρμογή περιλαμβάνει τη μετάφραση, τη μετατροπή μονάδων μέτρησης και νομισματικών μονάδων, τη γραφή της ώρας και της ημερομηνίας με συγκεκριμένο τρόπο, την αλλαγή αισθητικών στοιχείων κ.λπ.

Τώρα μπορούμε να σας γνωρίσουμε το Lictionary, το όνομα του οποίου προέρχεται από τις λέξεις Localization και Dictionary. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο λεξικό, υπό την έννοια ότι δεν περιέχει ζεύγη όρων και μεταφράσεων, αλλά ζεύγη τμημάτων κειμένου και μεταφράσεων. Με άλλα λόγια, τα δεδομένα του προέρχονται από μεταφραστικές μνήμες που έχουν προκύψει από τη μετάφραση δωρεάν λογισμικού ή λογισμικού ανοιχτού κώδικα. Τέτοιου είδους λεξικά θα βλέπουμε όλο και πιο συχνά από εδώ και στο εξής, καθώς τα τελευταία χρόνια πολλές εταιρείες και αρκετοί φορείς συλλέγουν μεταφραστικά δεδομένα και δημιουργούν σώματα μεταφραστικών μονάδων. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι το Lictionary ενδείκνυται για τη μετάφραση κειμένων πληροφορικής, λογισμικού και ιστότοπων.

 Το Lictionary υποστηρίζει δεκάδες γλώσσες και είναι εξαιρετικά απλό στη χρήση. Διαλέγετε γλώσσα-στόχο (η γλώσσα-πηγή είναι πάντοτε τα Αγγλικά), γράφετε τον όρο που αναζητείτε και βλέπετε τα αποτελέσματα σε πίνακα. Αν μάλιστα γίνετε εγγεγραμμένος χρήστης (δωρεάν), θα μπορείτε να ψηφίζετε θετικά ή αρνητικά (+ ή -) για κάθε μετάφραση που βλέπετε στα αποτελέσματα αλλά και να βλέπετε την ακριβή πηγή της! Προς το παρόν μπορείτε να το χρησιμοποιείτε μόνο μέσα από τον ιστότοπό του, αλλά οι δημιουργοί του διερευνούν τρόπους ενσωμάτωσής του και σε άλλους ιστότοπους και υπόσχονται να μας έχουν σχετικά νέα σύντομα.

The Entrepreneurial Linguist: The Business-School Approach to Freelance Translation

των Judy Jenner και Dagmar Jenner (ατομική έκδοση, 2010)

entrepreneurial linguistΕπιχειρηματίας ειδικός στις γλώσσες; Μα, αυτές δεν είναι κάπως ασύμβατες αυτές οι δύο ιδιότητες;

Σε καμία περίπτωση, θα απαντούσαν οι αδερφές Judy και Dagmar Jenner, οι συγγραφείς του βιβλίου που σας παρουσιάζουμε. Ανατράφηκαν σε πολυπολιτισμικό και πολυγλωσσικό περιβάλλον, η Judy σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων στις ΗΠΑ και η Dagmar έκανε Γαλλικές Σπουδές & Επικοινωνία στην Αυστρία. Σήμερα, η μία ζει στο Λας Βέγκας και η άλλη στη Βιέννη, και διατηρούν μια επιτυχημένη μεταφραστική εταιρεία, την Twin Translations. Βασισμένες στις σπουδές τους και στην επαγγελματική πείρα τους, είναι πεπεισμένες ότι τα σχετικά με τις φιλολογικές σπουδές επαγγέλματα πρέπει να συνδυάζονται με το επιχειρηματικό πνεύμα. Μόνο έτσι μπορεί να επιβιώσει ο ειδικός στις γλώσσες, αμειβόμενος όπως του αξίζει. Αλλά για να το πετύχει αυτό, θα χρειαστεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται συγκεκριμένες πτυχές του επαγγέλματός του.

Ένα πρώτο βήμα, λοιπόν, για να καταφέρουν οι επαγγελματίες που κινούνται στο χώρο της γλωσσικής βιομηχανίας να προωθήσουν τον εαυτό τους, μπορεί να αποτελέσει η μελέτη του βιβλίου που σας προτείνουμε. Μελέτη που μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: είτε με τη γνωστή σε όλους μας γραμμική πορεία της κλασικής ανάγνωσης είτε καταφεύγοντας στο κεφάλαιο που είναι χρήσιμο κατά περίπτωση. Και ποια μπορεί να είναι αυτή η περίπτωση; Την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να κάνετε μια πιο αποτελεσματική διαπραγμάτευση με έναν πελάτη, όταν νιώσετε ότι πρέπει να βελτιώσετε τον τρόπο που κοστολογείτε τις υπηρεσίες σας κ.ο.κ. Κατά τη γνώμη μας, η ανάγνωση του βιβλίου από την αρχή ως το τέλος είναι αυτή που θα σας ωφελήσει περισσότερο, εάν δεν έχετε σαφή ιδέα για τους τρόπους που μπορεί να γίνει εφικτός ο συνδυασμός για τον οποίο μιλήσαμε στην αρχή. Ξεκινώντας από το πρώτο κεφάλαιο, “The New Mindset”, θα καταλάβετε πώς μπορείτε να κάνετε τη μετάβαση στο νέο τρόπο αντίληψης της εργασίας σας· στα επόμενα εννέα κεφάλαια θα διαβάσετε χρήσιμες αναλύσεις για ισάριθμες πρακτικές επαγγελματικές πτυχές (π.χ. Organization and Accounting, Marketing, Professional Development, Work/Life Balance κ.ά). Κι αν εφαρμόσετε τις συμβουλές που θα διαβάσετε, θα αρχίσετε να καταγράφετε επιτυχίες!

meta|φραση

Όποιος ψάχνει, βρίσκει!

Βρίσκω τον τύπο που θέλωΨάχνω την κατάλληλη λέξη
του Παναγιώτη Εμμανουηλίδη (εκδ. Μεταίχμιο, 2011)

Βρίσκω τον τύπο που θέλωΠρακτική προσέγγιση: αυτή ήταν η πρώτη, κυρίαρχη εντύπωση που μας δημιουργήθηκε καθώς ξεφυλλίζαμε τα δύο βιβλία που σας παρουσιάζουμε. Πασιφανώς, πνευματικές δημιουργίες ενός ανθρώπου που όχι μόνο έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της ελληνικής γλώσσας αλλά και έχει ασχοληθεί με τη διδασκαλία της. Γιατί μόνο ένας τέτοιος άνθρωπος –εν προκειμένω ο φιλόλογος Παναγιώτης Εμμανουηλίδης, ο οποίος υπηρέτησε επί 32 χρόνια στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση– ξέρει ποιες περιοχές της Ελληνικής παρουσιάζουν δυσκολίες ή ιδιαιτερότητες και πώς πρέπει να παρουσιαστούν με απλό και σαφή τρόπο.

Το «Βρίσκω τον τύπο που θέλω» έχει στόχο να βοηθήσει τον αναγνώστη να λύσει όσες απορίες τού δημιουργούνται σε σχέση με την ορθογραφία, τον τονισμό, το σχηματισμό και την κλίση λέξων, οι οποίες δίνονται με αλφαβητική σειρά. Αναφέρουμε ενδεικτικά ορισμένες από τις κατηγορίες όπου εντάσσονται τα λήμματα του λεξικού:

  • Μεμονωμένες λέξεις με αμφίβολη ή νεότερη ορθογραφία (π.χ. ξίδι).
  •  Ομάδες λέξεων που συγχέονται ορθογραφικά·(π.χ. απόκλιση – παρέκκλιση).
  • Επίθετα & ουσιαστικά, με παρουσίαση της κλίσης τους (π.χ. μειοψηφών, προβλήτα).
  • Ρήματα, με παράθεση των βασικών χρόνων και των δύσκολων τύπων τους (π.χ. αναγγέλλω).

Ψάχνω την κατάλληλη λέξηΌπως φαίνεται και από τον τίτλο, το «Ψάχνω την κατάλληλη λέξη» απευθύνεται σε όσους αγαπούν την ακριβολογία και θέλουν να μάθουν τις λεπτές διαφορές μεταξύ λέξεων. Τα λήμματά του υπερβαίνουν τα 2.500, παρουσιάζονται με αλφαβητική σειρά και περιλαμβάνουν ζεύγη ή ομάδες λέξεων με ετυμολογική ή σημασιολογική συνάφεια καθώς και περιπτώσεις γλωσσικών λαθών ή «λαθών». Για παράδειγμα: ποια είναι η σημασιολογική διαφορά μεταξύ Εβραίου, Ιουδαίου, Ισραηλίτη και Ισραηλινού; Πώς χρησιμοποιείται η λέξη «καθαυτό»; Κάθετη ή κατακόρυφη είναι η πτώση ενός αντικειμένου; Ο κηδεμόνας είναι υπέρ το δέον ή υπέρ του δέοντος αυστηρός;

Οι δύο τόμοι αποτελούν εξαιρετικά χρήσιμα βοηθήματα για μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς αλλά και για όσους έχουν την ελληνική γλώσσα ως βασικό εργαλείο της δουλειάς τους και θέλουν να τη χρησιμοποιούν άρτια.

meta|φραση

The Prosperous Translator

Επιμ. Chris Durban (Lulu.com, 2010)

The Prosperous TranslatorΈχει περάσει μια 12ετία από τότε που το Κόκκινο Μυρμήγκι και η Εργάτρια Μέλισσα άρχισαν να δίνουν απαντήσεις σε όλων των ειδών τους μεταφραστές (εκκολαπτόμενους, πεπειραμένους, προβληματισμένους, απελπισμένους) μέσα από τη στήλη τους The Bottom Line του διαδικτυακού Translation Journal.

Fire Ant & Worker Bee, λοιπόν! Κατά κόσμον Eugene Seidel και Chris Durban, δυο πολύπειροι επαγγελματίες που με τις εμπεριστατωμένες, γλαφυρές απαντήσεις τους έδιναν πολύτιμες συμβουλές σε όσους συναδέλφους τους επικοινωνούσαν μαζί τους. Η Chris Durban ανθολόγησε μεγάλο μέρος των ερωτήσεων και τις αντίστοιχες απαντήσεις τους, τις επιμελήθηκε και το βιβλίο The Prosperous Translator είδε το φως της δημοσιότητας. Στην εισαγωγή τους, οι συγγραφείς τονίζουν ότι δεν πρόκειται για εγχειρίδιο σχετικά με το πώς να γίνετε μεταφραστής αλλά για μια σειρά από συμβουλές προς επαγγελματίες. Η δομή του βιβλίου είναι προσεγμένη. Δεν θα βρείτε Q&A ατάκτως ερριμένα αλλά 12 ενότητες με χαρακτηριστικούς τίτλους, π.χ. Client/supplier relation, Payment issues, Ethics, Professional associations κ.ά. Και για να καταλάβετε τη βασική τοποθέτηση των συγγραφέων, αντιγράφουμε ένα χαρακτηριστικό κομματάκι από το οπισθόφυλλο: “Translation is the grandest, most foolhardy enterprise that humans can engage in. Done right, it can also be a lucrative and intellectually satisfying career.” Είναι απολύτως βέβαιο ότι διαβάζοντάς το θα συνδυάσετε το τερπνόν μετά του ωφελίμου!

meta|φραση

Ελληνική λεξικογραφία – ένα βήμα μπρος και δύο πίσω…

LexicographyΜέσα από το ενημερωτικό μας δελτίο έχουμε κατ’ επανάληψη πλέξει το εγκώμιο των Ελλήνων λεξικογράφων και γλωσσικών τεχνολόγων. Όμως αυτήν τη φορά οφείλουμε να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου, αφού βλέπουμε ότι σιγά-σιγά χάνουμε το τρένο της ψηφιακής εξέλιξης στον τομέα αυτό. Με την εξαίρεση της Magenta, οι υπόλοιπες εταιρείες αλλά και οι φορείς που ορίζουν την τύχη των προϊόντων γλωσσικής τεχνολογίας στη χώρα μας αρνούνται ή αδυνατούν να κάνουν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Σκεφτείτε τα παρακάτω:

  • Είναι λογικό, εν έτει 2011, να μην υπάρχει σε ψηφιακή ή διαδικτυακή μορφή το εξαιρετικά ευπώλητο Λεξικό της Νέας Ελληνικής του Γ. Μπαμπινιώτη;
  • Είναι δυνατόν να μη βρίσκεται ένας διακομιστής για να φιλοξενηθεί δωρεάν και χωρίς κωδικούς πρόσβασης το πολύ καλό αγγλο-ελληνικό λεξικό G-Word (γνωστό από την έντυπη έκδοσή του ως Penguin-Hellenews);
  • Γιατί δεν έχει διατεθεί στην αγορά ο εξαιρετικός ορθογράφος Συμφωνία+ που ανέπτυξε το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου, παρότι το προϊόν είναι έτοιμο εδώ και πάνω από 2 έτη;
  • Γιατί οι Έλληνες εκδότες επιμένουν να κυκλοφορούν μόνο σε έντυπη μορφή τα νέα τους λεξικά (μερικά από τα οποία είναι ιδιαίτερα αξιόλογα);
  • Είναι δυνατόν τα τεχνικά λεξικά που διαθέτουμε σε ψηφιακή/πολυμεσική μορφή να μην ξεπερνούν τα δάχτυλα του ενός χεριού;

Ζούμε σε μια περίοδο όπου οι μεταφραστές προτιμούν τις ψηφιακές και διαδικτυακές πηγές από τις έντυπες – είναι ενδεικτικό ότι σε πρόσφατη έρευνα που εκπονήσαμε, τα μέλη των φόρουμ Translatum και Lexilogia, τείνουν να χρησιμοποιούν ψηφιακούς/διαδικτυακούς πόρους έναντι έντυπων πόρων σε λόγο 6:1! Παράλληλα, ενώ σε χώρες του εξωτερικού οι γλωσσικοί πόροι ανεβαίνουν στο σύννεφο του Διαδικτύου, στην Ελλάδα όχι μόνο δεν προοδεύουμε αναλόγως, αλλά φαίνεται να οπισθοχωρούμε, καθώς τα γλωσσικά εργαλεία που έχουμε στα χέρια μας λιγοστεύουν αντί να πληθαίνουν! Κι έτσι, αφενός υπάρχει πεδίον δόξης λαμπρόν για όσες εταιρείες έχουν διάθεση να τολμήσουν και αφετέρου εκδότες και φορείς οφείλουν να αισθανθούν την ευθύνη που τους βαραίνει και να αναλάβουν δράση ώστε σε μικρό χρονικό διάστημα να έχουμε στη διάθεσή μας αρκετά ψηφιακά γλωσσικά βοηθήματα, εμπλουτισμένα σε σχέση με τις παλαιότερες έντυπες εκδόσεις τους, με δυνατότητα πρόσβασης του χρήστη και από το Διαδίκτυο και με μελετημένο και λειτουργικό περιβάλλον εργασίας.

meta|φραση

Ξετυλίξτε τις ψηφιακές κλωστές της ΑΝΕΜΗΣ

ΑνέμηΗ Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών Ανέμη  είναι μια πλούσια συλλογή βιβλιογραφικών πληροφοριών καθώς και ψηφιοποιημένων βιβλίων και άρθρων. Δημιουργήθηκε το 2006 από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης και έκτοτε εμπλουτίζεται συστηματικά, με αποτέλεσμα σήμερα να προσφέρει ελεύθερη πρόσβαση σε πάνω από 2.000.000 ψηφιοποιημένες σελίδες σπάνιων βιβλίων και νεότερων εκδόσεων.

 Η Ανέμη διαθέτει μεταξύ άλλων τις παρακάτω ψηφιακές συλλογές:

  • Νεοελληνιστής: ψηφιακή βιβλιοθήκη βιβλιογραφιών, λεξικών και εγχειριδίων που σχετίζονται με όλους τους κλάδους των Νεοελληνικών Σπουδών
  • Ταμιευτήριο Ελληνικής Ψηφιακής Βιβλιογραφίας 15ος-19ος αι.: συλλογή βιβλιογραφικών λημμάτων της περιόδου και αρκετών ψηφιοποιημένων έργων
  • Μάρκος Μουσούρος: βιβλία και αρχειακό υλικό αποκλειστικά για την Κρήτη
  • Ανάχαρσις: συλλογή 1.700 περιηγητικών κειμένων

 Ο επισκέπτης της Ανέμης μπορεί είτε να πλοηγηθεί στις συλλογές της είτε να βρει ό,τι τον ενδιαφέρει με απλή / σύνθετη αναζήτηση. Κάθε λήμμα παρέχει επαρκείς πληροφορίες για την έκδοση, ενώ στα ψηφιοποιημένα έργα δίνεται η δυνατότητα μετάβασης στο ίδιο το κείμενο (σε μορφή .pdf), το οποίο  μπορείτε να φυλλομετρήσετε ή να αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας. Είμαστε σίγουροι ότι πολλοί από εσάς θα σπεύσουν να «κατεβάσουν» το λεξικό της Πρωΐας και το γαλλοελληνικό λεξικό του Ηπίτη! Κι έτσι, κάντε click για να γυρίσει, download ν’ αρχινήσει…

meta|φραση

ΚΟΡΑΗΣ – Έντυπο & ηλεκτρονικό ελληνο-αγγλικό λεξικό

της ομάδας επεξεργασίας ομιλίας & γλώσσας του Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΟΡΑΗΣΤο πρώτο πράγμα που αντιλαμβάνεται κανείς όταν φυλλομετρήσει αυτό το λεξικό είναι ότι οι συντελεστές του έχουν ρίξει πολλή δουλειά και έχουν αφιερώσει αμέτρητες ώρες στη δημιουργία του. Η προσπάθεια ξεκίνησε το 1983 και –ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα!– οδήγησε στο καλύτερο ελληνο-αγγλικό λεξικό που υπάρχει σήμερα στην αγορά.

Όπως διαβάζουμε στο δελτίο τύπου, ο Κοραής «απευθύνεται σε Έλληνες σπουδαστές και χρήστες της Αγγλικής γλώσσας και στους αγγλόφωνους που σπουδάζουν ή χρησιμοποιούν την Ελληνική γλώσσα» και τα βασικά στοιχεία του είναι εντυπωσιακά:  

  • 81.515 λήμματα με διεξοδική ερμηνεία των σημασιών τους
  • 192.592 αποδόσεις στην Αγγλική όλων των σημασιών
  • 50.106 παραδείγματα χρήσεως με μετάφραση

Για να χωρέσουν βέβαια όλες αυτές οι πληροφορίες σε έναν τόμο, χρειάστηκαν χιλιάδες σελίδες κι έτσι ο Κοραής μάς πέφτει κάπως βαρύς και δύσχρηστος στα σχεδόν 3 κιλά του, από την άλλη πλευρά όμως χαιρόμαστε που το Πανεπιστήμιο Πατρών δεν αποφάσισε να δει το λεξικό αυτό με πρωτίστως εμπορικό μάτι, γιατί αν το είχε κάνει είναι σίγουρο ότι το λεξικό θα είχε τον μισό όγκο και πολύ λιγότερα παραδείγματα.

Αν ο όγκος του λεξικού σάς έχει ήδη τρομάξει, μην ανησυχείτε: ο τόμος συνοδεύεται από DVD με πλουσιότατη ηλεκτρονική έκδοση, η οποία περιλαμβάνει επίσης «γραμματικές και υφολογικές πληροφορίες, καθώς και απόδοση της προφοράς των λημμάτων» με ηχογραφήσεις. Επιπροσθέτως, ο e-Κοραής διαθέτει και μια σειρά από εργαλεία εξαιρετικά χρήσιμα, ιδιαίτερα στον ξένο σπουδαστή της Ελληνικής:

  • λημματοποιητές της Ελληνικής και Αγγλικής
  • σύστημα μετατροπής γραπτού κειμένου της Ελληνικής σε ομιλία
  • μετατροπέα οποιουδήποτε γραπτού κειμένου της Ελληνικής σε CPA-μορφή
  • σύστημα συλλαβισμού της Ελληνικής

Έχουμε κατά καιρούς αναλύσει πόσο αναγκαίο είναι πλέον τα λεξικά να βγαίνουν και σε ηλεκτρονική έκδοση ή/και διαδικτυακή έκδοση. Είναι απαράδεκτο, π.χ., από τη μια πλευρά να δίνουμε δωρεάν φορητούς υπολογιστές σε μαθητές και από την άλλη να μην υπάρχει σε πολυμεσική έκδοση το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη, του επιστήμονα που είναι επικεφαλής του εθνικού διαλόγου για την Παιδεία. Έτσι, η ηλεκτρονική έκδοση του Κοραή είναι και καλοδεχούμενη και απαραίτητη. Έχει όμως κι ένα σοβαρό ζήτημα: είναι γραμμένη σε Java, αλλά για την εμφάνιση ενός λήμματος οι πληροφορίες μετατρέπονται σε HTML με συνέπεια την αναμονή για περίπου 5-6 δευτερόλεπτα. Αυτό θα προβληματίσει κάθε επαγγελματία που δουλεύει ενάντια στο χρόνο και θέλει η κάθε του αναζήτηση να δίνει αποτελέσματα σε χρόνο μηδέν. Επιπρόσθετα, οι εναλλακτικές ορθογραφίες και οι παραπομπές σε άλλα λήμματα δεν αποτελούν υπερσυνδέσμους, οπότε ο χρήστης αναγκάζεται να γράφει κάθε λέξη ή φράση που θέλει να αναζητήσει, με συνέπεια την περαιτέρω καθυστέρηση.

Αλλά ας μην γκρινιάζουμε. Ο Κοραής είναι ένα λεξικό δουλεμένο με κόπο και μεράκι, το οποίο δεν πρέπει να λείπει από την εργαλειοθήκη του μεταφραστή, του επιμελητή και του σπουδαστή της Αγγλικής. Αν, μάλιστα, η ηλεκτρονική του έκδοση γίνει πιο γρήγορη, τότε θα μιλάμε για ένα λεξικό πραγματικό διαμάντι. Θα βρείτε τον Κοραή σε  επιλεγμένα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε μια online παρουσίαση του λεξικού και να επικοινωνήσετε με το Εργαστήριο Ενσύρματης Τηλεπικοινωνίας του Πανεπιστημίου Πατρών (τηλ: 2610.996496, 2610.996480).

meta|φραση

%d bloggers like this: