Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας

Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας , (σύνταξη – επιμέλεια – συντονισμός έκδοσης) Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Ακαδημία Αθηνών (Αθήνα, 2014)

Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής ΓλώσσαςΠοζέρι πο-ζέ-ρι ουσ. (ουδ.) & ποζεράς (ο) (νεαν. αργκό): πρόσωπο που αυτοπροβάλλεται και προσποιείται για λόγους εντυπωσιασμού [<αλλ.-αγγλ. poseur]

Τρολάρω τρο-λά-ρω ρ. (αμτβ.) (τρόλαρα) (ΔΙΑΔΙΚΤ. αργκό): διατυπώνω ηλεκτρονικά προκλητικές ή λανθασμένες απόψεις με σκοπό να διαταράξω μια διαδικτυακή συζήτηση. Μπαίνει στο ίντερνετ και –ει . [<αμερικ., troll, 1992]

Εντυπωσιαστήκατε; Ομολογουμένως κι εμείς! Και χαρήκαμε που υπάρχει πλέον ένα λεξικό που καταγράφει την ελληνική γλώσσα σε όλο της το εύρος, χωρίς φόβο και πάθος και χωρίς να επιχειρεί να μας επιβάλλει τι είναι ορθό να λέμε και να γράφουμε. Έπειτα από 10 χρόνια πρωτογενούς έρευνας εγένετο το Χρηστικό λεξικό : ένας βαρύς τόμος μεγάλων διαστάσεων που περιλαμβάνει 75.000 λήμματα στις 1.819 σελίδες του. Δημιουργοί του μια μεγάλη επιστημονική ομάδα υπό την καθοδήγηση του κ. Χριστόφορου Χαραλαμπάκη ακάματου καθηγητή Γλωσσολογίας στο ΕΚΠΑ. Και υπό τη σκέπη της Ακαδημίας Αθηνών που με αυτό το έργο δεν δικαίωσε το χαρακτηρισμό που της αποδίδουν ως ένα κατεξοχήν συντηρητικό ίδρυμα.

Τα λήμματα που παραθέσαμε στην αρχή σίγουρα σας έδωσαν μια πρώτη εικόνα και σπεύδουμε να αναφέρουμε επιγραμματικά τα γενικά χαρακτηριστικά του έργου, για να σας κατατοπίσουμε καλύτερα:

Λημματολόγιο που έχει καταρτιστεί από εκτενείς βάσεις δεδομένων (Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας, InterActive Terminology for Europe, ηλεκτρονικές βάσεις και ηλεκτρονικά λεξικά ξένων γλωσσών κ.ά).
Ορισμοί που χαρακτηρίζονται από συντομία και διάκριση της σημασίας από τη χρήση. Χαρακτηριστική περίπτωση το ρήμα «κόβω» που σύμφωνα με ορισμένα λεξικά έχει 53 σημασίες, ενώ στο «Χρηστικό λεξικό» οι σημασίες είναι δέκα και οι υπόλοιπες είναι χρήσεις.
Καθιέρωση αποδεκτής διπλής ορθογραφίας σε ορισμένες λέξεις που μας έχουν απασχολήσει πολύ (π.χ. κτίριο – κτήριο).
Χρήση αυθεντικών παραδειγμάτων.
Παρουσίαση συνδυαστικών δυνατοτήτων των λέξεων (π.χ. δυσθεώρητη ανεργία/ αύξηση, δυσθεώρητο δημόσιο χρέος) και εξήγηση των στερεότυπων ή των ιδιωματικών εκφράσεων (π.χ. σε δυσθεώρητα ύψη & σε δυσθεώρητα επίπεδα: πάρα πολύ).
Υφολογικός προσδιορισμός των λέξεων και των εκφράσεων μέσα από 30 κριτήρια (π.χ. ώα (αρχαιοπρ.), λάου-λάου (προφ.), γλυκουλίνι (οικ.), τζαμάτος (νεαν. αργκό), διδάσκοντας (αδόκ.)).
Επιστημονικό λεξιλόγιο που κατηγοριοποιείται σε 103 γνωστικούς τομείς και παράθεση της χρονολογίας εμφάνισης των αγγλικών και των γαλλικών λέξεων (π.χ. ινφοτέινμεντ).
Καταγραφή 5.000 νεολογισμών (γενόσημα, σκάιπ).

Πρόκειται για ένα έργο που δημιουργήθηκε με βάση τις διεθνείς προδιαγραφές της λεξικογραφίας και, όπως δηλώνει κι η ίδια η Ακαδημία, δεν θέλει να παίξει ρόλο ρυθμιστικό αλλά να καταγράψει τη νεοελληνική γλώσσα. Όπως έχει δηλώσει ο κ. Χαραλαμπάκης, υπάρχει πρόβλεψη να κυκλοφορήσει το λεξικό και σε ηλεκτρονική εκδοχή, με πάνω από 40.000 επιπλέον λήμματα.

Η πρακτική πλευρά: το λεξικό κοστίζει €45, είναι δηλαδή πολύ πιο οικονομικό από άλλα λεξικά του είδους του. Μαθητές, φοιτητές, μεταφραστές και εκπαιδευτικοί μπορούν να το προμηθευτούν με έκπτωση (€35) από το Βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας (Πανεπιστημίου 25, Στοά Κοραή).

Εμείς το χρησιμοποιούμε ήδη στις τάξεις μας και στις μεταφράσεις μας και το συστήνουμε ανεπιφύλακτα!

Advertisements

About metafrasi

The meta|φραση School of Translation Studies, the only school in Greece that specialises solely in translator training, was founded by British Council translation teachers and professional translators with 18 years of experience in translation and translator training.

Posted on December 4, 2014, in Έρευνα, Βιβλία - Λεξικά and tagged , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: