Μαρία Μουσαφίρη: μια Ελληνίδα στο Δ.Σ. της FIT

MousafiriΗ FIT, η Διεθνής Ομοσπονδία Μεταφραστών, είναι η μεγαλύτερη ένωση συλλόγων επαγγελματιών μεταφραστών, διερμηνέων και άλλων ειδικών της αγοράς γλωσσικών επαγγελμάτων και εκπροσωπεί τα συμφέροντα περίπου 100.000 μελών σε όλο τον κόσμο. Στις πρόσφατες εκλογές για την ανάδειξη νέου ΔΣ της FIT στο Βερολίνο, η κα. Μαρία Μουσαφίρη, επίτιμο μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταφραστών (ΠΕΜ), κατόρθωσε να εκλεγεί ως μέλος και ανέλαβε καθήκοντα ως Υπεύθυνη Νότιας Ευρώπης.

Μετά την εκλογή της, μιλήσαμε μαζί της για να τη συγχαρούμε και να για να της απευθύνουμε μερικά ερωτήματα:

 

  1. Με ποιους τρόπους υποστηρίχτηκε η υποψηφιότητά σας από εσάς και από την ΠΕΜ; Τι θεωρείτε πως έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην εκλογή σας;

Η Πανελλήνια Ένωση Μεταφραστών δέχτηκε με ενθουσιασμό και ψήφισε ομόφωνα την πρότασή μου να συμμετέχω στις εκλογές της FIT, συναισθανόμενη την αξία που αυτό μπορεί να κομίσει στην ΠΕΜ. Ανεκτίμητη η συνεισφορά των συναδέλφων, που με στήριξαν πρακτικά και ηθικά με συμβουλές και εμψυχωτικά μηνύματα τις στιγμές που η πίστη μου υποχώρησε. Η επιτυχία είναι ασφαλώς και συλλογική, με την έννοια ότι η στάση μου στο Βερολίνο διαμορφώθηκε από τη ζύμωση με την ελληνική μας μεταφραστική κοινότητα.

Οφείλω την εκλογή μου (ιδίως τον μεγάλο αριθμό ψήφων με τον οποίο με τίμησαν οι συνάδελφοι των άλλων ενώσεων του κόσμου) στο κράμα των εξής παραγόντων: συλλογική πείρα, μελέτη των ζητημάτων της FIT, ενδιαφέρον (για τους στόχους της FIT) βιογραφικό σημείωμα, πάθος για τη συλλογική ζωή. Σημαντικό αντίκτυπο είχε η προφορική παρουσίαση του οράματός μου για τη FIT, όπου προσπάθησα να τοποθετηθώ με αμεσότητα και νέες προτάσεις ακολουθώντας συγκεκριμένη στρατηγική υπέρ των μικρών ενώσεων και υπέρ συγκεκριμένων κατευθύνσεων. Καταλυτικό ρόλο έπαιξε όμως το ότι ένιωσα τον παλμό αυτού του οργανισμού, δηλαδή ο συγχρονισμός.

 

  1. Ποιες αρμοδιότητες θα αναλάβετε στο Δ.Σ. της FIT;

Η FIT είναι ένας τεράστιος και σύνθετος μη κυβερνητικός οργανισμός με διοικητικό συμβούλιο 17 ατόμων, εκτελεστικό γραφείο 6 ατόμων, επιτροπές, ομάδες εργασίας και 3 περιφερειακά κέντρα (Ευρώπη, Λατινική Αμερική, Ασία). Ανήκω στην Περιφέρεια της Νότιας Ευρώπης (Βουλγαρία, Ελλάδα, Κύπρος, Σερβία, Σλοβενία, Τουρκία) και συνεπώς η πρώτη αρμοδιότητά μου είναι γεωγραφική, δηλαδή να αφουγκράζομαι αυτά που συμβαίνουν στην περιοχή, να αναδεικνύω ζητήματα και να παρεμβαίνω ή ζητώ την παρέμβαση άλλων όταν μου ζητηθεί, με γνώμονα το καλό του επαγγέλματος και των ανθρώπων που το υπηρετούν. Πολύ συχνά στο παρελθόν αναρωτήθηκα «Πού είναι η FIT;». Τώρα γνωρίζω ότι η περιοχή μας δεν είχε επαρκή εκπροσώπηση στα Διοικητικά Συμβούλια. Σκοπεύω λοιπόν να ασκήσω αυτή την αρμοδιότητα με μια πιο ζεστή παρουσία.

Πέραν της γεωγραφικής, θα μου ανατεθεί και μία θεματική αρμοδιότητα με βάση τις προτεραιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου, τα project τα οποία βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και αυτά που θα ξεκινήσουν. Στις επί μέρους συναντήσεις που είχε ο Πρόεδρος Henry Liu από τη Νέα Ζηλανδία (πάλι στο νότιο ημισφαίριο η ηγεσία της FIT) με τα νέα μέλη του Δ.Σ., δήλωσα δυνατά και αδύναμα σημεία, και τομείς που έχω όρεξη και δυνάμεις να δουλέψω. Θα προσπαθήσω να συνεισφέρω σε όσα περισσότερα project μπορώ, έχω βάσιμη υποψία όμως ότι θα βρεθώ ή στα ανθρώπινα δικαιώματα ή στη λογοτεχνική μετάφραση (η οποία χωλαίνει στη FIT και ορισμένες ενώσεις παραπονούνται ιδιαίτερα) ή σε ένα νέος τομέα τον οποίο πρότεινα και προς το παρόν δεν θα αποκαλύψω. Μέχρι το τέλος του μήνα θα ξεκαθαριστεί το τοπίο.

 

  1. Μπορεί να έχει ουσιαστικό όφελος για την ελληνική μεταφραστική κοινότητα η παρουσία μιας Ελληνίδας στο Δ.Σ. της FIT; Πώς φιλοδοξείτε να βοηθήσετε τους Έλληνες μεταφραστές μέσα από την FIT;

Θέλω να διευκρινίσω ότι η FIT είναι ο ανώτατος οργανισμός εκπροσώπησης (διά των τοπικών τους ενώσεων) όχι μόνο των μεταφραστών, αλλά και των διερμηνέων, ορολόγων (ΤΙΤ) και συναφών γλωσσικών επαγγελμάτων, με πλήθος στρατηγικών εταίρων. Για τις επαγγελματικές μας κοινότητες λοιπόν, αλλά και τη γλωσσική μας κοινότητα, το να υπάρχει για πρώτη φορά μια Ελληνίδα επαγγελματίας και συνδικαλίστρια (όχι, δεν ντρέπομαι που το λέω!) στη FIT mundus είναι αντικειμενικά ένα πόρος. Όμως, όπως πολύ εύστοχα διατυπώνεται στην ερώτηση, το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθεί ουσιαστικά αυτός ο πόρος, πέρα από το συμβολικό επίπεδο,.

Να διευκρινίσω ακόμη ότι η υποψηφιότητα για το Διοικητικό Συμβούλιο της FIT υποστηρίζεται μεν από μια συγκεκριμένη Ένωση στην οποία ανήκει το μέλος και με την οποία έχει εκ των πραγμάτων δυνατότερη σχέση, αλλά στο Διοικητικό Συμβούλιο, το μέλος συμμετέχει ως πρόσωπο και οφείλει να υπηρετεί τους στόχους της FIT και τα συμφέροντα όλων των ενώσεών της. Σημειώνω ότι για την FIT εργάζομαι αμισθί. Ζω, ακόμη τουλάχιστον, μόνο από τη μετάφραση και τη διερμηνεία.

Το όφελος είναι στο χέρι μας να το δημιουργήσουμε για την ελληνική μεταφραστική κοινότητα. Πρόκειται για μια αμφίδρομη σχέση επιρροής. Ξεκινώντας από τα μικρότερα, η Ελλάδα θα μπορούσε να προταθεί ως τόπος διοργάνωσης μιας από τις συναντήσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, με όλη τη στήριξη και την προβολή που αυτό σημαίνει για τις κοινότητές μας. Άξια πρόσωπα της επαγγελματικής μας κοινότητας μπορούν να προταθούν για συμμετοχή σε project της FIT, όπου θα έχουν την ευκαιρία να προσφέρουν αναδεικνύοντας τις ικανότητές τους.

Η FIT είναι ωκεανός πληροφοριών, απόψεων και εγγράφων. Γνωρίζοντας από μέσα τα πράγματα, μου δίνεται η δυνατότητα να ενημερώνω τους συλλόγους μας και να τους φέρνω επιλεκτικά σε επαφή με ανθρώπους που μπορούν να βοηθήσουν καλύτερα σε συγκεκριμένα θέματα. Ένα ζήτημα που μας απασχολεί μπορεί ευκολότερα να γίνει πρόβλημα όλης της FIT, να μην παραπέσει, όπως π.χ. το θέμα του κοινού υπομνήματος ΠΕΕΜΠΙΠ-ΠΕΜ προς τη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της ΕΕ σχετικά με την υπόθεση της μεταφραστικής επιχείρησης ΑΡΧΕΤΥΠΟΝ που εξαφανίστηκε με τα χρήματα που πήρε και από μεταφραστικά έργα της ΕΕ αφήνοντας «φεσωμένους» δεκάδες μεταφραστές.

Στη χώρα μας το status των επαγγελμάτων μας είναι χαμηλό, έχουμε λιγότερες ευκαιρίες συνεχούς κατάρτισης , ένα θολότατο, αχαρτογράφητο τοπίο και εντονότερη ανεργία. Τα προσεχή χρόνια θα τεθεί το θέμα της πιστοποίησης. Έναντι των παραπάνω, διαπιστώνω ότι τα βήματα προς τη δημιουργία μια ομοσπονδίας είναι αργά. Όμως για να γίνουμε δυνατότεροι χρειάζεται διάλογος, ανταλλαγή και αυτό το δύσκολο βήμα. Αλλιώς οι «λύσεις» θα έρχονται πάντα από τρίτους, με τους δικούς τους όρους. Υπάρχει στον κλάδο μας μια συνδικαλιστική ανωριμότητα, θα τολμούσα να πω, ζηλευτά παρούσα σε επαγγέλματα με πολύ χαμηλότερα μορφωτικά προσόντα. Όπως και μια απροθυμία ένταξης σε ενώσεις. Αμιγής ένωση μεταφραστών λογοτεχνίας δεν υπάρχει ούτε ιδιαίτερος ζήλος ένταξής τους στις υπάρχουσες ενώσεις, ενώ το πλαίσιο των διαπολιτισμικών μεσολαβητών «μπάζει» από παντού, παρότι είμαστε χώρα υποδοχής προσφύγων με εκρηκτικά προβλήματα. Επίσης, δεν έχουμε εμπλέξει ακόμη τους διερμηνείς της (υπέροχης) νοηματικής γλώσσας στο διάλογό μας.

Σε όλα τα παραπάνω ζητήματα προτίθεμαι να συνεισφέρω, είτε ως αγγελιοφόρος είτε ως μεσολαβήτρια είτε ως καταλύτης. Κυρίως όμως στο τραπέζι συζήτησης στο οποίο είναι ανάγκη να καθίσουμε όλοι μαζί οι σύλλογοι με δική μας πρωτοβουλία επιτέλους.

 

  1. Με τη σειρά τους, πώς μπορούν οι μεταφραστές της χώρας μας να σας βοηθήσουν στο έργο σας;

Μπορούν να με βοηθήσουν πολύ. Πρώτον να κατοικήσω το ρόλο μου. Με αρχική καλή πίστη. Δίνοντας αξία σε έναν δικό τους πόρο. Η απαξίωση παλιά, εύκολη, δοκιμασμένη οδός με γνωστά αποτελέσματα. Βομβαρδίζοντάς με με ερωτήσεις και αιτήματα, ιδέες και παράπονα. Με υλικό και πρωτοβουλίες που θα μεταφέρω σε όλη τη FIT. Ζητώντας την παρέμβασή μου. Αυτό θα ωθήσει την FIT να παρέμβει. Είμαι στη διάθεση ΟΛΩΝ των συλλόγων (και αυτών που δεν θέλουν να είναι ή δεν είναι ακόμη στη FIT) και αυτό το εννοώ μέχρι τα νύχια. Και οι προβληματισμοί των σπουδαστών είναι πυξίδα. Και οι συνάδελφοι που είναι εκτός συλλόγων μπορούν να με βοηθήσουν να καταλάβω καλύτερα γιατί δεν εντάσσονται σε ενώσεις. Τι δεν κάνουμε καλά στις ενώσεις. Τι δεν κάνουμε καλά στη FIT. Είμαστε ένα δυναμικό πεδίο.

 

  1. Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα πλέον φλέγοντα ζητήματα τόσο του εγχώριου όσο και του διεθνούς χώρου της μετάφρασης, στα οποία οφείλει να στρέψει άμεσα την προσοχή του το νέο Δ.Σ. της FIT;

Υπάρχουν κοινά αλλά και διαφορετικά ζητήματα σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Τη στιγμή αυτή σε εμπόλεμες περιοχές της Ασίας και της Αφρικής συνάδελφοι κινδυνεύουν, διότι στιγματίζονται ως προδότες και δεν έχουν τόπο να σταθούν. Σε πολλές χώρες δεν υπάρχουν καν ενώσεις επαγγελματιών μεταφραστών.

Στις ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου, παρά τα εκατοντάδες πλέον πανεπιστημιακά προγράμματα μεταφραστικών σπουδών, το επαγγελματικό-κοινωνικό status των μεταφραστών είναι χαμηλό, στην άνοδο του οποίου δεν βοηθάει η γενική συνδικαλιστική ανωριμότητα του κλάδου μας, ενώ στην επιδείνωσή του συντελούν οι συνθήκες δουλείας υπό τις οποίες εργάζεται πλέον ένα μεγάλο μέρος μεταφραστών για τους μεγάλους εργοδότες. Οι τιμές συμπιέζονται εξευτελιστικά προς τα κάτω με τη χαριστική βολή να δίνεται από την υπερτίμηση της στατιστικής μηχανικής μετάφρασης και από το φαινόμενο του crowdsourcing που πλήττει τον κλάδο μας περισσότερο από κάθε άλλον, ρίχνοντας πολλούς μεταφραστές στην ανεπίσημη οικονομία και την ανεργία.

Τώρα είναι λοιπόν που η FIT πρέπει να ρίξει το δικό της βάρος στην ενίσχυση του επαγγελματισμού των μεταφραστών, στην ανάδειξη της δημιουργικότητας που εμπεριέχει η δουλειά μας και στη νοημοσύνη των ανθρώπων που τρέφουν τα εργαλεία. Με ενημέρωση του κοινού και συνεχή κατάρτιση με προγράμματα που θα καλύπτουν το κενό ανάμεσα στην τυπική εκπαίδευση και την αγορά, με το άνοιγμα διαλόγου για τις αμοιβές, όπου υπάρχει τέτοιο πλαίσιο, και την υποστήριξη και προώθηση εναλλακτικών μοντέλων εργασίας.

Στο ζήτημα της πιστοποίησης οφείλουμε να αναλάβουμε όχι μόνο συμβουλευτικό, αλλά και πρωταγωνιστικό ρόλο με τη συνδιαμόρφωση εργαλείων που θα έχουν ως επίκεντρο τον μεταφραστή και θα δίνουν αξία σε τίτλους και εξελικτική πορεία.

Τέλος, τουλάχιστον για μένα προσωπικά, έχει μεγάλη σημασία η FIT ως εταίρος της UNESCO και άλλων μεγάλων οργανισμών να λάβει πολιτική θέση προσθέτοντας μια φωνή και ασκώντας το μέγιστο της επιρροής της για τις παρενέργειες του crowdsourcing και του demonetization για τα επαγγέλματα και τις κοινωνίες των ανθρώπων. Αγγελικός κόσμος αλήθεια εκείνος χωρίς χρήμα, όπου οι πόροι θα «μοιράζονται», αλλά προς το παρόν δεν έχει δημιουργηθεί ο καλιφορνέζικος παράδεισος που πολλοί ευαγγελίζονταν. Αντίθετα, παρά τα πολλά πλεονεκτήματα που δεν υποτιμώ, οδηγηθήκαμε σε έκπτωση της ποιότητας, ίσως και του γλωσσικού αισθητηρίου, σε υπερσυγκέντρωση δύναμης και σε πλουτισμό ολίγων με την απλήρωτη συμβολή ανυποψίαστων ανθρώπων και την αναγκαστική σχεδόν συμμετοχή των μεταφραστών.

Αντλώ την αισιοδοξία μου από το ότι η FIT θα πάει εκεί που θα την ωθήσουμε να πάει. Όπως ισχύει και για κάθε τοπική ένωση. Η συμβολή του κάθε μεταφραστή της κάθε ένωσης πολύτιμη, καθόσον αθροιζόμενη. Η συμμετοχή αναγκαία συνθήκη.

Πάντως, είναι πολύ ανοιχτή ομάδα με σύγχρονο ύφος ηγεσίας και έχει ωραίους ανθρώπους το ΔΣ στο οποίο έχω την τύχη να λειτουργώ.

 

Μαρία Μουσαφίρη

Μέλος ΠΕΜ & ΣΥΔΙΣΕ

Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου

Διεθνούς Ομοσπονδίας Μεταφραστών (FIT-IFT)

Advertisements

About metafrasi

The meta|φραση School of Translation Studies, the only school in Greece that specialises solely in translator training, was founded by British Council translation teachers and professional translators with 18 years of experience in translation and translator training.

Posted on September 16, 2014, in Εκδηλώσεις - Ομιλίες, Μετάφραση, Οργανισμοί - Φορείς and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: