Λεξικό λογοτεχνικών ορών και θεωρίας λογοτεχνίας



του A. J. Cuddon, μετάφραση & επιστημονική επιμέλεια Γ. Παρίσης − Μ. Λιάπη (εκδ. Μεταίχμιο,  2010)

Λεξικό λογοτεχνικών όρωνΟ A. J. Cuddon ήταν χαρισματικός άνθρωπος: συγγραφέας πολλών και διαφορετικών λογοτεχνικών έργων, συντάκτης δύο λεξικών, επιμελητής βιβλίων τρόμου και φαντασίας, ερασιτέχνης αθλητής και καθηγητής σε αγγλικό σχολείο. Στο λεξικό που σας παρουσιάζουμε είναι σαφές ότι οι τρεις ιδιότητές του συνδυάστηκαν αρμονικά και το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό. Ο ίδιος χαρακτηρίζει το έργο του «σχετικά περιεκτικό» αλλά εμείς πιστεύουμε ότι η δήλωση αυτή είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αγγλικού understatement. Κι αυτό γιατί οι λογοτεχνικοί όροι του λεξικού προέρχονται από είκοσι περίπου γλώσσες: από τις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες μέχρι την αραβική, την ιαπωνική, την κινεζική και την περσική. Αλλά και επειδή καλύπτουν δώδεκα βασικές κατηγορίες: μορφές και είδη, ομάδες, σχολές και κινήματα, θέματα, πρόσωπα, αντικείμενα, έννοιες κ.ά. Τα λήμματα είναι εκτενή καθώς περιλαμβάνουν ορισμό, ιστορική αναδρομή, ανάλυση και παραδείγματα.
Από τη μέχρι στιγμής περιγραφή θα έχετε καταλάβει ότι το λεξικό αυτό φιλοδοξεί να καλύψει τις μεγάλες λογοτεχνίες του κόσμου από πλευράς ορολογίας. Και μόνο αυτό θα ήταν αρκετό για να θεωρήσουμε ότι έχουμε ένα άρτιο έργο στα χέρια μας. Πόσο μάλλον όταν βλέπουμε με πόση φροντίδα ασχολήθηκαν με τη μετάφραση και την επιμέλειά του ο Γιάννης Παρίσης και η Μαρία Λιάπη που ανέλαβαν τη μεταφορά του στα ελληνικά. Στο εκτενές σημείωμά τους εξηγούν ότι μέριμνά τους δεν ήταν μόνο η μετάφραση των όρων αλλά και η αναμόρφωσή τους με στόχο το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Κινούμενοι προς αυτή την κατεύθυνση έκαναν τα εξής: αφαίρεσαν λίγα λήμματα που δεν είχαν κανένα νόημα για τον Έλληνα αναγνώστη, συγχώνευσαν όσα λήμματα εκφράζονται με έναν όρο στα ελληνικά ενώ στα αγγλικά υπάρχουν περισσότεροι και πρόσθεσαν λήμματα που συνδέονται με τη νεοελληνική λογοτεχνία (π.χ. ακριτικά τραγούδια, γλωσσικό ζήτημα, δημοτική ποίηση κ.λπ.) ή ενίσχυσαν λήμματα ευρύτερου ενδιαφέροντος με στοιχεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Είναι άξιοι συγχαρητηρίων για την τόσο λεπτομερή, προσεκτική και δημιουργική δουλειά τους! Και παρ’ όλο που συμφωνούμε με τους λόγους της απόφασής τους να μην παραθέσουν εκτενή ευρετήρια στο τέλος του ογκώδους τόμου, νομίζουμε πως ένα μόνο ευρετήριο, με τους λογοτεχνικούς όρους στην ξένη γλώσσα, θα εξυπηρετούσε πολύ τη μεταφραστική δουλειά.

Advertisements

About metafrasi

The meta|φραση School of Translation Studies, the only school in Greece that specialises solely in translator training, was founded by British Council translation teachers and professional translators with 18 years of experience in translation and translator training.

Posted on January 5, 2011, in Βιβλία - Λεξικά and tagged , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: