Μεταφραστικές τεχνολογίες: ευλογία ή κατάρα;

Machine translationΜέσα από το newsletter μας έχουμε πλέξει αρκετές φορές το εγκώμιο της μεταφραστικής τεχνολογίας για τα εργαλεία και τις δυνατότητες που μας έχει δώσει. Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι… ουδέν καλόν αμιγές κακού, κι έτσι στη μεταφραστική τεχνολογία οφείλουμε και τον μεγάλο μπαμπούλα των μεταφραστών, τη μηχανική μετάφραση (ΜΜ). Τα κατά καιρούς σενάρια για πλήρη υποκατάσταση των μεταφραστών από λογισμικό ΜΜ έχουν διαψευσθεί πλήρως: αφενός η έρευνα για να καλυφθούν τα εκατοντάδες γλωσσικά ζεύγη που προκύπτουν από το συνδυασμό των γλωσσών του κόσμου έχει αβάσταχτο κόστος (ιδιαίτερα για γλώσσες με περιορισμένη χρήση στη διεθνή αγορά, όπως τα Ελληνικά) και αφετέρου η πρόοδος στην υπολογιστική τεχνολογία και τα μοντέλα ΜΜ είναι μεν σημαντική, αλλά δεν έχει καταφέρει να κάνει τους Η/Υ να αντιμετωπίζουν ικανοποιητικά την όποια απόκλιση από την κυριολεξία.

Τον τελευταίο καιρό, όμως, βλέπουμε μια πιθανώς επικίνδυνη σύγκλιση τάσεων και τεχνολογιών: Από τη μια μεριά πληθαίνουν οι online μεταφραστικές μνήμες, στις οποίες ο χρήστης μπορεί να ανεβάσει τις μεταφράσεις του, ώστε αυτές να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άλλους χρήστες – ως εδώ καλά. Όταν όμως αυτές οι υπηρεσίες διατίθενται επί πληρωμή και σε παρόχους μεταφραστικών υπηρεσιών ή σε πολυεθνικές εταιρείες με in house ομάδες μεταφραστών, τότε το πράγμα γίνεται περίεργο. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, ενώ τα εγχώρια μεταφραστικά γραφεία ζητούν από τους υπαλλήλους μεταφραστές τους να βγάζουν περίπου 2.500 λέξεις τη μέρα, μια πολυεθνική εταιρεία που δραστηριοποιείται στο χώρο των τροφίμων και χρησιμοποιεί την υπηρεσία Google Translator Toolkit, απαιτεί μετάφραση τουλάχιστον 5.000 λέξεων από τους in house μεταφραστές της ομάδας της.

Από την άλλη μεριά, μεγάλες εταιρείες προσπαθούν με τη μέθοδο της ανάθεσης στο κοινό (crowdsourcing) να εκτελέσουν με σχεδόν μηδενικό κόστος τεράστια μεταφραστικά έργα. Παράδειγμα αποτελεί η δημοφιλέστερη υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης, το Facebook, το περιβάλλον της οποίας μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες εξ ολοκλήρου από εθελοντές, ορισμένοι εκ των οποίων ήταν μεταφραστές.

Τι συμπέρασμα μπορεί να βγάλει κανείς από όλα αυτά; Σίγουρα όχι ότι η μεταφραστική τεχνολογία πρέπει να εξοβελιστεί στο πυρ το εξώτερο. Κάτι τέτοιο θα ήταν ούτως ή άλλως αδύνατο. Φαίνεται, όμως, πως κινδυνεύουμε περισσότερο από τον ίδιο μας τον εαυτό, επειδή δεν καταλαβαίνουμε προς τα πού μας πάει η κάθε τεχνολογία. Βοηθώντας άγνωστες μέχρι χθες σε εμάς εταιρείες να συλλέξουν τεράστιους όγκους πολυγλωσσικών μεταφραστικών μονάδων ή εταιρείες-κολοσσούς να μεταφράσουν χωρίς κόστος τους ιστότοπούς τους, βάζουμε τα χεράκια μας και βγάζουμε τα ματάκια μας, όπως λέει και το γνωστό λαϊκό άσμα. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, όλοι να ενημερωθούμε και να κατανοήσουμε καλύτερα τις μεταφραστικές τεχνολογίες, ώστε να τις εκμεταλλευτούμε προς όφελός μας και να αποφύγουμε τη μακροπρόθεσμη παράπλευρη ζημία στο επάγγελμά μας.

Advertisements

About metafrasi

The meta|φραση School of Translation Studies, the only school in Greece that specialises solely in translator training, was founded by British Council translation teachers and professional translators with 18 years of experience in translation and translator training.

Posted on January 5, 2011, in Μετάφραση, Μεταφραστικά εργαλεία and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: